Helheim

Norse

Helheim: De Noorse Hel

Helheim, ook bekend als Hel, was de onderwereld in de Noorse mythologie. Het was een van de Negen Werelden in het Noorse universum, en het was een ondergrondse plaats waar dode zielen naartoe gingen. Helheim bevond zich in het noorden, waar het koud en troosteloos was. Lees verder om te ontdekken hoe de Noorse versie van Hel veranderde in de Hel van de christelijke traditie.

Waar lag Helheim?

Helheim was de Noorse Hel, en men dacht dat het zich in het noorden bevond, waar alles koud en donker was. Sommigen geloven dat het deel uitmaakte van het rijk genaamd Niflheim, wat “de plaats der nevelen” wordt genoemd. Helheim werd omringd door hoge muren, en er stroomde een rivier in de buurt. Vresegelijk genoeg maakte de rivier het geluid van kletterende zwaarden terwijl het stroomde.

Hel bevond zich niet alleen in het noorden, maar het lag ook aan de voet van de boom Yggdrasil. Dit was de boom waar Odin zichzelf aan op hing om dagenlang de geheimen van de runen te leren.

Wat was Helheim?

Het rijk werd bewaakt door de reuzin/godin Hel, en de naam van de locatie werd eveneens Hel genoemd. Hel was een van de kinderen van de trickstergod Loki, en zij bekleedde een machtige positie. De naam Hel komt uit het Oudnoors en betekent ‘verborgen’, en het wordt zowel Hel als Helheim genoemd. Helheim betekent ‘verborgen plaats’ of ‘plaats van Hel.’

Sommige verhalen stellen dat dit eenvoudigweg een plaats was waar de meeste mensen in de Noorse wereld naartoe zouden gaan wanneer ze stierven. Maar in latere bronnen werd het afgeschilderd als een angstaanjagende en vreselijke plaats. Dit was waarschijnlijk te wijten aan de invloed van het christendom.

De Weg: Hoe Kom Je in Helheim?

Velen wisten hoe ze in Helheim konden komen omdat men de godin kon bezoeken om haar vragen te stellen. In de verhalen was er een daadwerkelijke weg die leidde naar de ingang van Helheim. Deze liep vanaf de wortels van Yggdrasil naar het rijk der doden. Het Noorse woord voor deze weg of ‘Helweg’ was ‘Helvegr.’

Soms beschrijven de mythen dat Hel werd bewaakt door een beest, vergelijkbaar met Cerberus in de Griekse mythologie. De bewaker bevond zich bij de poort van Helheim.

Mythen over Hel en Helheim

Helheim was de Noorse onderwereld, waar het merendeel van de zielen aan het einde van hun leven verzamelde. Het werd niet vaak in mythen genoemd, maar vele goden en godinnen bezochten de plaats om vragen te stellen of hun geliefden te bezoeken. Odin, de Alvader, vormde hierop geen uitzondering.

Helheim en Odin

Odins zoon Baldur, de “Schijnende God,” had een droom dat hij zou sterven, en zijn moeder Frigg had dezelfde droom. Frigg was hier zo bezorgd over dat ze haar echtgenoot Odin vroeg naar Helheim te reizen om de waarheid te achterhalen. Odin reisde daarheen op zijn achtbenige paard Sleipnir. Toen hij aankwam, moest hij een waarzegster tot leven wekken om te ontdekken of de dromen waar waren.

De waarzegster vertelde hem dat ze waar waren, en Odin keerde terneergeslagen huiswaarts. Tragisch genoeg kwamen de dromen uit, en Odins zoon werd gedood door Loki, de trickstergod. Hij wilde slechts zien of hij een manier kon vinden om hem te doden. Na de dood van Baldur reisde zijn ziel naar Helheim, en de hele wereld rouwde om hem.

Hel en Haar Macht in Helheim

Hel was de godin van de onderwereld, en zij bekommerde zich niet om het lot van de mensen. Nadat Baldur stierf en naar Helheim ging, wilde Frigg nog één keer proberen haar geliefde zoon terug te krijgen. Zij vroeg Baldurs broer Hermod om terug te keren naar het rijk der doden en de godin te vragen haar zoon vrij te laten. Hermod deed dit, en hij zag Baldur aan Hels tafel zitten.

De godin stemde toe, maar zij zei dat alles op aarde voor hem moest wenen, en dan zou zij hem vrijlaten. Hermod keerde terug naar de bovenwereld en vertelde het aan zijn familie, die het nieuws verspreidde. Iedereen en alles weende om de schone god. Maar toen ontmoetten ze een reuzin, die in werkelijkheid Loki was, en hij weigerde.

En zo kon Hermod de afspraak met Hel niet nakomen. En Baldur, de mooiste god in de Noorse mythologie, was gedoemd om voor eeuwig in Helheim te blijven.

Helheim versus de Andere Onderwerelden

Helheim was de onderwereld voor de meeste mensen, maar er waren andere in de Noorse religie. Zoals in andere religies waren er verschillende plaatsen voor dode zielen, en het hing af van hoe men stierf. Er was Walhalla, de verheven plaats voor degenen die dapper in de strijd stierven. Er was ook Freya’s veld genaamd Folkvangr voor dezelfde zielen.

Het is niet helemaal duidelijk, maar deze onderwerelden zijn mogelijk later in de geschiedenis toegevoegd. Voor gewone mensen, en soms zelfs voor degenen die een gewelddadige dood stierven, was Helheim de plaats voor hen.

Helheim en het Christendom

Toen christelijke missionarissen voor het eerst kwamen prediken bij de Germaanse volkeren, gebruikten zij het woord Hel. Dit was om de christelijke “onderwereld” uit te leggen op een manier die voor hen begrijpelijk was. Zoals we allemaal weten, is dit woord blijven hangen, en gebruiken we het zelfs vandaag de dag nog. Oorspronkelijk was Hel in de Noorse voorstelling een koude en donkere plaats, maar in de christelijke visie was het heet en vol vuur.

Helheim werd beschreven door de 13e-eeuwse IJslandse geleerde Snorri Sturluson, die er een vreselijke en angstaanjagende plaats van maakte. Hij schreef over de Noorse mythologie en godheden, en dit deel werd later toegevoegd, waarschijnlijk vanwege zijn christelijke sympathieën. Hij beweerde dat Hel een donkere en vreselijke plaats was, en dat Odin de godin Hel daarheen had geworpen om te heersen. Dat is een vergelijkbaar verhaal met dat van God en Lucifer in de Bijbel.

Hij ging verder met het beschrijven van hoe vreselijk het in de Noorse onderwereld was. Echter, vóór deze vermelding was Helheim slechts een plaats waar dode zielen konden rusten en verder leven zoals op aarde. Het was geen plaats van kwaad of angst, en haar transformatie kwam overeen met de onderwereld die het symbool van de christenen zou worden.

Helheim aan het Einde der Dagen

Hoewel Helheim slechts een locatie was en geen godheid, had het een rol aan het einde der dagen, of Ragnarök. Wanneer het einde der dagen zou aanbreken, zou Helheim haar poorten wijd openen. Uit de poorten zouden de zielen der doden de levende wereld binnenstromen. Het was bijna alsof de wereld op zijn kop zou worden gezet en door elkaar zou worden geschud.

Er werd voorspeld dat Loki deze zielen zou aanvoeren in de strijd tegen zowel levende mensen als goden.

Helheim in de Popcultuur

We kennen Helheim vanwege het veelvoorkomende gebruik van de christelijke Hel. Voor christenen is het een hete plaats vol demonen en lijden. Maar voor de Noormannen was het een koude, donkere en eenzame plaats.

Conclusie

Bekijk de belangrijkste punten die in het bovenstaande artikel over Helheim aan bod zijn gekomen.

Helheim was de Noorse onderwereld
Het stond ook bekend als Hel
Hel betekent verborgen, en Helheim betekent ‘plaats van Hel’ of ‘verborgen plaats’
Beide namen komen uit het Oudnoors
Helheim was een van de Negen Werelden van het Noorse universum, en het was een rijk der doden waar de meeste zielen naartoe gingen na de dood
Soms wordt gedacht dat het zich binnen een ander rijk bevond, genaamd Niflheim, wat ‘de plaats der nevelen’ betekent
Het was een koude en donkere plaats
Helheim of Hel werd geregeerd door een reuzin/godin met dezelfde naam. Zij was een van Loki’s drie monsterkinderen, en zij bekommerde zich om niets en niemand
Helheim was een plaats omringd door hoge muren, en er stroomde een rivier in de buurt die een vreselijk geluid van kletterende zwaarden maakte
Het bevond zich zowel in het noorden als onder de grond, en het lag onder de wortels van de boom Yggdrasil
Dit was de beroemde boom waaraan Odin zichzelf vele dagen ophing om de geheimen van de runen te leren en deze met de mensen te delen
Vele goden en zelfs mensen bezochten Helheim om de godin Hel te smeken of met haar te onderhandelen, of om hun geliefden te bezoeken
Bij Yggdrasil werd gedacht dat er een speciale weg was die naar Helheim leidde. Deze weg had een naam: Helvegr, wat ‘Helweg’ betekent
Toen Helheim voor het eerst in de mythologie verscheen, was het een plaats waar vele zielen naartoe gingen na hun dood. Het doel ervan werd later veranderd
Dit kan te wijten zijn aan de invloed van het christendom, dat het wilde vergelijken met de christelijke Hel, waar alle slechte mensen naartoe gaan
Er waren andere onderwereld-plaatsen om naartoe te gaan, afhankelijk van de manier van sterven
Voor de gevallen, dappere krijgers was er Odins Zaal, Walhalla, en Freya’s veld, Folkvangr
Maar Helheim was de verzamelplaats voor alle andere zielen, zelfs degenen die door geweld stierven
In één verhaal over Helheim was Odin betrokken
Zijn zoon, Baldur, de mooiste van alle goden, had een droom dat hij zou sterven. Zijn moeder had dezelfde droom
Zij vertelde Odin naar Helheim te gaan om bij een wijze vrouw te informeren of de dromen waar waren en of zij er aandacht aan moesten besteden
Odin stemde toe, en hij reed op zijn achtbenige paard Sleipnir naar Helheim om dit te controleren
Hij nam de weg naar beneden naar Helheim, en daar wekte hij een waarzegster tot leven
Zij gaf hem aanvankelijk wat tegenwerking, maar uiteindelijk vertelde zij hem dat het waar was dat zijn zoon zou sterven
Odin keerde terug met het treurige nieuws, en zijn vrouw Frigg legde een beschermende betovering op Baldur om hem veilig te houden
Echter, de dromen kwamen uit, en Loki, de trickstergod, vond een manier om de jonge Baldur te doden, en de god ging naar Helheim
Frigg vroeg een van zijn broers om daarheen te gaan en de godin Hel te vragen hem uit haar rijk vrij te laten
Toen zijn broer Hermod dit ging doen, zei Hel dat zij hem zou laten gaan als alles en iedereen op aarde ermee zou instemmen voor hem te wenen
Hij vertelde het aan zijn familie, en zij vroegen alles en iedereen in de wereld om voor Baldur te wenen, en dat deden ze, behalve één
Dat was Loki, die werd beschreven als een reuzin. Hij weigerde, en Baldur was gedoemd om voor altijd in Helheim te leven, ver van zijn familie
Hel maakte later zijn intrede in de Engelse taal
Men denkt dat de christelijke missionarissen die naar het gebied kwamen dit woord gebruikten om hun eigen “onderwereld” te beschrijven. Op die manier konden ze duidelijk maken wat ze bedoelden voor de Germaanse volkeren
De geleerde Sturluson wordt gecrediteerd met de verschuiving van de visie op Helheim van een normale rustplaats voor dode zielen naar een vreselijke en pijnlijke plaats
Hij schreef erover in zijn boeken, en het was waarschijnlijk vanwege zijn sympathieën voor het christelijke geloof
Aan het einde der dagen werd voorspeld dat Helheim zijn poorten zou openen en alle dode zielen in de levende wereld zou uitstorten

De Noorse mythologie was als elke andere mythenwereld in die zin dat zij een plaats hadden waar hun dode zielen naartoe gingen wanneer het tijd was om de levende wereld te verlaten. Maar vreemd genoeg was het een koude en donkere plaats, en het was oorspronkelijk een goede plaats die later in een slechte veranderde. Zelfs krijgers gaven er de voorkeur aan hun hiernamaals in Walhalla door te brengen. Maar het toont aan de invloed die het christendom destijds had, door een mooi verhaal over een rijk der doden te veranderen in een angstaanjagende nachtmerrie.