De Kinderen van Lir

Er zijn zeer weinig mythen over Lir, de god van de zee. Zelfs in het verhaal over zijn kinderen in Oidheadh Chlainne Lir (De Dood van de Kinderen van Lir), speelt Lir een bescheiden rol, afgezien van het feit dat hij met twee zussen trouwt en de vader wordt van vier kinderen. Dit verhaal is een van de drie in de Drie Smarten van het Vertellen, geschreven in de 16e eeuw.

Lir had vier kinderen bij zijn tweede vrouw Aeb. Hun namen waren Fionuala, een meisje, en drie jongens – Aed, Fiachra en Conn. Toen Aeb stierf, trouwde Lir met Aeb’s zus Aoife. Aoife, die zelf kinderloos was, werd jaloers op de liefde van Lir voor zijn kinderen.

Op een dag, onder het voorwendsel de stiefkinderen mee te nemen voor een bezoek aan haar pleegvader Bodb Derg, veranderde Aoife de kinderen in prachtige zwanen. Aoife legde ook een verschrikkelijke geis op haar stiefkinderen, waardoor ze negenhonderd jaar lang door Ierland en Groot-Brittannië moesten zwerven voordat ze hun oorspronkelijke menselijke vorm konden terugkrijgen.

Toen Bodb Derg de daad van Aoife tegen haar stiefkinderen ontdekte, veranderde hij haar in een demon.

(Merk op dat er een andere Aoife was, de vrouw van Manannán, die in een kraanvogel werd veranderd. Het is onzeker of beide Aoife’s een en dezelfde persoon zijn.)

Negenhonderd jaar lang zwierven de zwaankinderen door Ierland en Groot-Brittannië, lijdend onder ontberingen, maar ze werden beroemd vanwege hun prachtige gezang. Hoewel ze in zwanen waren veranderd, behielden de kinderen van Lir hun menselijke stemmen. De Tuatha Dé Danann kwamen vaak naar hen toe om naar hun liederen te luisteren.

Uiteindelijk vonden ze onderdak bij een kluizenaar genaamd Mo Cháemóc, voordat ze weer in hun menselijke vorm werden getransformeerd. Tegen die tijd waren de kinderen van Lir oud en rimpelig; ze stierven van ouderdom. De kluizenaar doopte hen onmiddellijk voor hun dood en liet de kinderen van Lir samen in één graf begraven.

De Oidheadh Chlainne Lir bevat een van de typische thema’s die in mythen en folklore te vinden zijn – dat van de boosaardige stiefmoeder. De magische transformatie van een persoon in een dier is ook typerend voor een sprookje, behalve dat er hier geen gelukkig einde was, tenzij de moraal van het verhaal de bekering van het heidendom naar het christendom was.