Toetmoses I: Een burger en een militair op de troon

Toetmoses I (ook geschreven als Thutmosis, Thutmosis I en Thothmes) was de derde farao van de 18e dynastie van het oude Egypte. Sommige historici geloven dat hij 11 jaar regeerde, van 1504 v.Chr. tot 1493 v.Chr.

Hij was een van de belangrijkste heersers van het Nieuwe Rijk, ondanks het feit dat hij als burger werd geboren en een strikte militaire opleiding kreeg. Lees dit artikel voor een uitgebreide blik op zijn leven, prestaties en blijvende nalatenschap.

Waar stond Toetmoses I om bekend?

In zijn 11 jaar als farao was Toetmoses I in staat om triomfen te behalen die bijdroegen aan de ontwikkeling van Egypte. Hij stond bekend om het uitbreiden van het Egyptische rijk naar Nubië, het huidige Soedan.

Naast deze verbazingwekkende militaire prestaties was hij als fervent bouwer ook verantwoordelijk voor uitmuntende bouwprojecten, waaronder tempels en graven, tijdens zijn bewind. De uitbreiding van de Tempel van Karnak was een van zijn meest opmerkelijke prestaties.

Zelfs na zijn dood maakte hij zich gedenkwaardig door het eerste niet-koninklijke lid van de koninklijke familie te zijn dat werd begraven op de heilige plaats die was aangewezen voor koningen en hun families: de Vallei der Koningen. Het was een eer voor koning Toetmoses I om in die grafkamer ter ruste te worden gelegd.

Wie was Toetmoses I?

Farao Toetmoses I was de derde farao van de 18e dynastie van het oude Egypte. Zijn geboortenaam Tuthmosis betekent “Geboren uit de God Thoth” in het Grieks, en in het Egyptisch werd hij Djehoetymes I genoemd. Hij werd ook Toetmoses I of Thutmosis I genoemd, en zijn troonnaam was A-cheper-ka-re. Hij erfde de troon op latere leeftijd.

Afstamming

Er werd aangenomen dat zijn vader Amenhotep I was, zijn voorganger. Hij was echter ook nauw verwant aan Ahmose-Nefertari, de moeder van Amenhotep I. Hij was verantwoordelijk voor haar graf en begrafenis.

Sommige historici geloven dat Toetmoses I in zijn laatste jaren mede-regent was met Amenhotep I, wat wordt bevestigd door een kapel die in Thebe is gevonden. Hij werd bovendien beschouwd als een van de meest invloedrijke commandanten onder zijn voorganger.

Ondertussen was zijn moeder Senseneb (ook bekend als Seniseneb) een burger. Ondanks dat hij de zoon was van een niet-koninklijk persoon, was hij in staat zijn aanspraak op de troon te versterken door in de koninklijke bloedlijn te trouwen via prinses Ahmose. Zij was de dochter van Ahmose I en koningin Nefertari. Ahmose, nu koningin, droeg de titel van Grote Koninklijke Vrouwe van Toetmoses I.

Kinderen

De zoon van Toetmoses de Eerste bij Ahmose was Amenmose. Hij was ook vader van een andere zoon genaamd Wadjmose en twee dochters, Nefrubity en Hatsjepsoet. Wadjmose stierf jong en Nefrubity stierf toen ze nog een baby was.

Koning Toetmoses I had ook een zoon bij zijn andere vrouw, Moetnofret. Deze zoon werd later Toetmoses II, zijn opvolger, en trouwde met zijn volledig koninklijk geboren zus Hatsjepsoet.

Het huwelijk van een koninklijk persoon met zijn verwanten werd meestal gedaan om zijn aanspraak op de troon verder te verstevigen. Hatsjepsoet stond ook bekend om haar enorme eerbied voor haar vader, dus om haar verering te tonen, gaf ze opdracht tot de bouw van een kapel te zijner ere in haar dodentempel.

Het bewind van Toetmoses I

De bekwaamheid van Toetmoses I werd onmiddellijk op de proef gesteld toen Nubië tijdens zijn eerste kroning in opstand kwam tegen de Egyptische overheersing. Hij leidde de meest ongelooflijke Nubische campagne tot aan de vierde cataract. Hier overwon hij op zegevierende wijze twee stammen van de bedoeïenen, die ook wel woestijnnomaden werden genoemd.

Ahmose, een admiraal tijdens het bewind van Toetmoses I, zei dat een campagne in Nubië zeer succesvol was. Als krijger reisde Toetmoses I zelf de Nijl op en vocht mee in de strijd. Hij doodde de Nubische koning in een man-tegen-mangevecht en presenteerde het lichaam van de koning door het aan de boeg van zijn schip te hangen terwijl ze terugkeerden naar Thebe.

Opnieuw zegevierde de gecentraliseerde regering van Egypte tegen de Nubische stam. Nubië werd pas gecentraliseerd tijdens de 25e dynastie. Hierdoor ondervond Egypte nooit problemen met het veroveren van Nubië. Er werd ook gezegd dat Nubiërs bekwame boogschutters waren, dus werden ze als huurlingen ingezet in het Egyptische leger.

Toetmoses I als leider

In het tweede jaar van het bewind van Toetmoses I hield hij zijn tweede campagne in het noorden, de verste plek waar een Egyptenaar ooit campagne had gevoerd. Er werd gezegd dat hij blijkbaar een stèle bouwde toen hij de Eufraat overstak, hoewel de restanten tot op de dag van vandaag niet zijn gevonden.

De Syrische prinses verklaarde haar trouw tijdens de campagne, maar ze stopte de tribuutbetalingen toen Toetmoses terugkeerde naar Egypte. Hierdoor focusten de Syriërs zich in plaats daarvan op het versterken van hun verdediging tegen toekomstige invallen.

Toetmoses I bleef zijn genialiteit als leider tonen toen hij een tweede expeditie tegen Nubië leidde door de eerste cataract, gebouwd onder Sesostris III van de 12e dynastie van het Egyptische rijk, uit te baggeren. Op deze manier zou de reis stroomopwaarts van Egypte naar Nubië veel gemakkelijker worden.

Ook volgens de twee afzonderlijke inscripties van de koningszoon, Thure, wierp Toetmoses Koesj omver en voer de koning in overwinning door het kanaal. Al deze gebeurtenissen vonden plaats tijdens zijn derde jaar als koning.

Er werd ook een olifantenjacht gehouden nabij Apamea in Syrië om de overwinningen van Toetmoses I te vieren. De Egyptenaren kwamen terug met vreemde verhalen over de Eufraat. Aangezien de rivier, die van het noorden naar het zuiden stroomde, de eerste grote rivier was die de Egyptenaren tegenkwamen, werd deze bij de Egyptenaren bekend als het “omgekeerde water”.

Militaire bijdragen

Toetmoses I kreeg te maken met nog een militaire dreiging toen Nubië in zijn vierde jaar als koning in opstand kwam. Bijgevolg werd zijn invloed aanzienlijk over de gebieden nog verder naar het zuiden, aangezien er ook geschriften over zijn bewind zijn gevonden in Koergoes, dat ten zuiden van de vierde cataract lag. Tijdens zijn regime startte hij projecten die leidden tot het einde van de Nubische onafhankelijkheid voor de volgende 500 jaar.

Gedurende het leiderschap van Toetmoses I stierven twee kroonprinsen vóór hem. De eerste werd legercommandant en werd gestationeerd in Memphis. Toetmoses I stelde de normen voor latere koningen, die hun kroonprinsen ook naar Memphis stuurden om militair te worden opgeleid.

Bovendien was zijn overwinning in Nubië een belangrijk deel van de geschiedenis. Het is een regio die grenst aan de Vallei der Koningen, de plaats die was toegewezen als grafkamers voor de koninklijke leden. Deze prestatie maakte Egypte welvarender.

Zijn triomfen

Aan de lijst van de uitgebreide prestaties van Toetmoses I werd zijn triomf tegen de Syriërs toegevoegd. Zijn militaire campagne strekte zich uit van de Eufraat tot Soedan. Als een uitstekende krijger bracht Toetmoses I overwinning na overwinning naar Egypte, wat leidde naar de snelle uitbreiding van het rijk.

Zijn triomfen in Nubië gaven veel betekenis aan zijn invloed die zich naar het zuiden uitbreidde. Inscripties gevonden door historici onthulden zijn macht en gezag. Hij maakte zelfs een enorm tableau op 1.200 mijl afstand van de Nijl, dat diende als bewijs van de impact van Egypte overal.

Zou je geloven dat hij ook projecten uitvoerde die de onafhankelijkheid van Nubië voor 500 jaar beëindigden?

Hij initieerde verschillende religieuze riten met Toeri, zijn aangestelde onderkoning van Koesj. Deze riten waren effectief omdat de Nubiërs na de organisatie in vrede leefden en elke opstand tegen het Egyptische leger vermeden.

De prestaties van de koning

De prestaties van Toetmoses I maakten de weg vrij voor een geavanceerd Egypte. Zijn leiderschap bleek het antwoord te zijn op wat het land op dat moment nodig had. Hoewel hij niet in een koninklijke familie was geboren, gedroeg hij zich als een zeer fatsoenlijk en respectabel koninklijk lid. Daarom ontpopte hij zich tot de beste farao die Egypte ooit heeft gehad.

Toetmoses I leverde tijdens zijn bewind belangrijke bijdragen aan de bouw van infrastructuur binnen Egypte. Met de hulp van zijn gekozen architecten was hij in staat de tempels te moderniseren.

Hij voegde meer versieringen toe aan de tempels, waardoor ze meer pasten bij de koninklijke smaak. Zijn prestaties kunnen niet worden ontkend vanwege hun elegantie en enorme bijdragen aan de cultuur van Egypte.

In het bijzonder droeg Toetmoses I aanzienlijk bij aan de vestiging van de Tempel van Karnak. Hij was de allereerste koning die de genoemde tempel drastisch uitbreidde met de hulp van zijn architect, Ineni. Vóór Toetmoses werd beschreven dat de tempel slechts bestond uit een lange weg naar het centrale platform, met verschillende zonnetempels langs de weg.

Monumentale poorten van Karnak

Daarnaast gaf Toetmoses I opdracht tot de bouw van twee extra monumentale poorten voor de Tempel van Karnak, ook wel pylonen genoemd. De vijfde pylon werd gebouwd langs de weg, met een brede muur rond het binnenste heiligdom. Hij bouwde ook een vierde pylon en een andere verdeling voor de omheining.

Tussen de genoemde pylonen bevond zich de Hypostyle zaal met zuilen die speciaal van cederhout waren gemaakt. Hierdoor kan men de aandacht van de koning voor details zien. Naast het gebruik van specifiek hout liet hij ook kolossale beelden maken langs de rand van deze zaal, die afwisselend de kronen van Opper-Egypte en Neder-Egypte droegen.

Buiten de vierde toren richtte hij twee obelisken op. Een daarvan viel om en werd pas 50 jaar later beschreven tijdens het bewind van Toetmoses III. De cederhouten zuilen werden vervangen door zuilen van steen. De dochter van Toetmoses I, Hatsjepsoet, liet haar obelisken ook binnen de zaal oprichten.

Meer constructies tijdens zijn tijd

Toetmoses I was niet alleen een krijger. Hij was ook een getraind bouwer en planner. Onder zijn leiding herbouwde hij de tempel van Amon in Thebe, gedreven door zijn verlangen om voorbeeldig werk te creëren. Het werd later beschouwd als het standaardontwerp van tempels in dat tijdperk.

Als visionair verkreeg hij de beste plek voor de begrafenis van koninklijke leiders. De Vallei der Koningen werd ontwikkeld als de laatste rustplaats voor overleden koninklijke leden. Hij initieerde ook de bouw van de necropolis-staf.

Toetmoses I had nog meer opmerkelijke bouwprojecten. Zo bouwde hij beelden van de Enneade in Abydos, evenals gebouwen in Armant, Ombos, el-Hiba, Memphis en Edfu. Hij voerde ook kleine uitbreidingen uit van gebouwen in Nubië, met name in Semna, Boehen, Aniba en Qoeban. Hij creëerde een axiale tempel, die de standaard werd voor het Nieuwe Rijk.

Zijn belang

Het belang van Toetmoses I in de geschiedenis van Egypte kan niet worden onderschat. Hij initieerde de bouw van verschillende tempels en graven en breidde de tempels praktisch uit om het grootse meesterwerk van zijn bewind te tonen.

Hij klom op de koninklijke ladder, hoewel hij als burger werd geboren. Dat alleen al was een uitmuntende prestatie voor een gewone paleiswerker in die tijd. Er valt veel te vertellen over zijn leven, en een ander essentieel facet van zijn nalatenschap was zijn vaardigheid in de oorlog. Als een groot krijger toonde hij zijn moedige geest in tijden van strijd.

Historici hebben vastgelegd dat hij slechts negen jaar op de troon bleef, maar zijn prestaties hebben Egypte enorm geprofiteerd. Zijn passie om een hogere standaard in zijn land te stellen was ongeëvenaard, en hij werkte onophoudelijk aan de ontwikkeling van meer tempels, grafkamers, obelisken en militaire campagnes.

De invloed van Toetmoses I

Historici hebben de bijbelse verwijzing naar Toetmoses I genoemd, bewerend dat hij werd genoemd in de Psalmen van David. Ze merkten ook op dat hij werd geassocieerd met zijn vriend David, de koning van Israël.

Sommige geleerden hebben ook ontdekt dat Toetmoses I de zoon van een burger was, maar hij versterkte zijn aanspraak op de troon door zijn huwelijk met Ahmose. Een kapel gevonden in Thebe leverde bewijs voor deze opvattingen.

Toetmoses I was waarschijnlijk een van de grote koningen die een nieuw kamp had opgezet in Koergoes, en historici hebben de biografieën onthuld van twee soldaten uit Opper-Egypte die getuigenissen aflegden over de campagne. Toetmoses I probeerde ook de Hyksos te achtervolgen toen hij een grens trok bij de Eufraat.

Verslagen vermeldden zijn invloed in Karkemisj in Syrië nadat hij Nubië was binnengevallen. Historici konden geen feiten vinden over zijn overwinning in zijn militaire campagne in Syrië, maar zijn diepe sporen in de regio werden gedocumenteerd.

Toetmoses stelde twee kroonprinsen aan die zijn visie voortzetten. Een van hen werd aangesteld als commandant van de legers en werd naar Memphis gestuurd, gelegen nabij Caïro. Dit werd het militaire operatiecentrum in het Nieuwe Rijk. Later volgden andere koningen het voorbeeld van Toetmoses I en wezen hun kroonprinsen ook toe aan Memphis.

Het graf van Toetmoses I

Ineni kreeg de opdracht om het graf van Toetmoses I uit te graven, vermoedelijk om te worden overgebracht naar zijn nieuwe dodentempel. Deze tempel is echter niet gevonden, waarschijnlijk omdat deze lang geleden werd afgebroken bij de bouw van de dodentempel van zijn dochter Hatsjepsoet in Deir el-Bahari.

Het graf van Toetmoses I werd later gevonden in de Vallei der Koningen en wordt verondersteld het eerste graf te zijn dat in het gebied werd uitgegraven. In zijn graf werd een gele kwartsieten sarcofaag gevonden met zijn naam erop. Wat zijn lichaam betreft, dit is mogelijk door Toetmoses II verplaatst naar het graf van Hatsjepsoet.

De mummie van Toetmoses I

De mummie van Toetmoses I werd gevonden in de cache van Deir el-Bahari boven de heilige dodentempel van Hatsjepsoet ergens in 1881. Hij werd bijgezet samen met zijn medekoningen uit de 18e en 19e dynastie.

Historici verzorgden zijn mummie en gaven deze een fatsoenlijke bijzetting, samen met de mummies van de rest van de koninklijke leiders van zijn generatie. Zijn echte kist werd gekozen om hergebruikt te worden door een andere farao.

Een tijdlang werd aangenomen dat zijn mummie verloren was gegaan, maar Gaston Maspero, een egyptoloog, hield vol dat hij de mummie van Toetmoses I had ontdekt. Hij werd gesteund door andere historici die de mummie onderzochten.

De mummie werd beschreven als een persoon die op een volwassen leeftijd was toen hij stierf, en er werd geconcludeerd dat hij ergens rond de 50 jaar of ouder was op het moment van zijn overlijden. De mummie werd onderzocht op basis van de snijtanden, die gevuld waren met onzuiverheden.

Het lichaam was dun en klein, en het hoofd leek verfijnd zonder haar. De mond van de mummie leek op het uiterlijk van een scherpzinnig persoon.

Waar is zijn mummie nu?

De mummie van Toetmoses I bevindt zich nu in het Egyptisch Museum in Caïro. Om de mummie te beschermen, verplaatsten ze deze in 2021 naar het Nationaal Museum van de Egyptische Beschaving. Dit is een plek voor de Gouden Parade van de Farao’s, een evenement waarbij een collectie mummies van koningen en koninginnen die de troon van het oude Egypte dienden, wordt gepresenteerd.

Conclusie

Toetmoses I werd beschouwd als een militaire koning tijdens zijn tijd in Egypte, aangezien hij het koninkrijk leidde in zegevierende veldslagen. Hij was ook trots op de verschillende vormen van architectuur die tijdens zijn regime werden gebouwd.

• Farao Toetmoses I was de derde farao van de 18e dynastie van het oude Egypte.
• Toetmoses I zorgde ervoor dat het koninkrijk niet alleen zijn territoria zou uitbreiden, maar ook zijn huidige eigendommen zou ontwikkelen.
• Hij legde de lat hoog voor de opeenvolgende koningen om een balans te vinden tussen militaire en economische groei.
• Toetmoses I vertegenwoordigde het glorieuze lot van een burger die in staat was de troon te bestijgen.
• Hij stond bekend om het uitbreiden van het Egyptische rijk naar Nubië, het huidige Soedan.
• Toetmoses I was ook een fervent bouwer en was verantwoordelijk voor uitmuntende bouwprojecten, waaronder verschillende tempels en graven tijdens zijn bewind.
• De uitbreiding van de Tempel van Karnak was een van zijn meest opmerkelijke prestaties.
• Hij werkte onvermoeibaar voor zijn geliefde land.
• Hij was de eerste burger die werd begraven in de heilige Vallei der Koningen.

De gloriedagen van Egypte onthulden de intelligentie en toewijding van Toetmoses I aan het versterken van zijn natie.