Art Óenfher

Hoge Koning van Ierland. Art Óenfher, of “Art de Eenzame”, was de zoon van Conn Cétchathach, de hoge koning van Ierland in de Fenian Cyclus. Zijn moeder heette Eithne Tháebfhota. Hij stond daarom ook bekend als Art Mac Cuinn.

---

Art was de held in het verhaal genaamd Echtrae Airt meic Cuinn (Het Avontuur van Art, Zoon van Conn), dat te vinden is in een manuscript uit het midden van de vijftiende eeuw dat bekendstaat als het Book of Fermoy.

Het verhaal begon kort na de dood van Conns vrouw, Eithne Tháebfhota, toen hij Tara verliet voor Benn Étair.

De Danann-vrouw genaamd Bé Chuma was verbannen wegens overspel met Gaidiar, de zoon van Manannán Mac Lir, en zij moest onder de stervelingen leven. Ze zeilde daarom naar Ierland in een coracle (boot) en kwam aan bij Benn Étair.

Hoewel Bé Chuma zich aangetrokken voelde tot Conns zoon, Art, wist zij Conn ertoe te bewegen hem voor een jaar uit Tara te verbannen. Toen Conn en Bé Chuma terugkeerden naar Tara, trouwden zij, maar het huwelijk bracht hongersnood. De druïden vertelden de koning dat er geen melk noch graan zou zijn vanwege Bé Chuma’s goddeloosheid. De koning kon de plaag op het land pas opheffen wanneer er een offer van een zondeloos paar werd gebracht, en het bloed moest worden gemengd met de aarde in Tara.

Conn zeilde wekenlang in de coracle van zijn vrouw Bé Chuma totdat hij het eiland Dáire bereikte. Op het eiland woonden Fergus Fialbrethach en zijn vrouw Rígru Rosclethan (van de grote ogen), die de dochter was van Lodan uit Tir Tairngire. Zij hadden een zoon genaamd Ségda Sáerlabraid, het kind dat hij zocht te offeren. Hoewel de ouders weigerden hun enige zoon te laten offeren, ging Ségda toch mee met de koning.

Net toen de jongen geofferd zou worden, redde Rígru haar zoon en waarschuwde zij Conn om zijn tweede vrouw te verstoten. De koning weigerde dit echter te doen. De hongersnood werd daardoor erger dan het voorgaande jaar.

Art keerde terug uit zijn tijdelijke ballingschap en versloeg Bé Chuma in een spel fidchell (schaken). Art legde een geis op aan Bé Chuma, waardoor zij geen voedsel in Ierland mocht eten totdat zij de staf van Cú Roí had gehaald. Bé Chuma vond de staf in Cahirconree (op Sliab Mis) en bracht deze terug naar Tara.

Art verloor het tweede spel fidchell. Zij legde een geis op dat hij voedsel in Ierland moest eten totdat Art Delbcháem had gehaald, de dochter van Morgán. Na een lange reis bevriende Art Créide Fírálaind (Créide de Waarlijk Schone). Créide gaf Art aanwijzingen om Delbcháem te vinden en waarschuwde hem tevens voor Delbcháems moeder Coinchenn (Hondenkop) en haar broer Ailill Dubdétach.

Eerst doodde Art Ailill Dubdétach en vond hij Delbcháem op hem wachtend. Zij waarschuwde de held ook voor hoe gevaarlijk haar moeder en broer waren. Coinchenn stak het hoofd van elke vrijer op een bronzen hek. Art doodde Coinchenn en later Delbcháems vader Morgán, en stak hun hoofden op het bronzen hek.

Daarna keerde Art terug naar Ierland met Delbcháem. Delbcháem vertelde Art dat zijn stiefmoeder de oorzaak was van de plaag, en dat hij haar moest laten verwijderen. Bé Chuma vertrok zonder verzet uit Ierland, waarna de vruchtbaarheid van het land werd hersteld.

---

Art was de broer van Connla, de held van Echtrae Conli (De Avonturen van Connla). Hoewel Art niet onmiddellijk zijn vader opvolgde als de volgende hoge koning (ard rí), regeerde Art wel twintig jaar na de dood van Conaire Coem, zoon van Mog Lama. Art was de vader van Cormac Mac Airt, die de grootste hoge koning van Ierland werd tijdens de Fenian Cyclus.

In de Slag bij Mag Mucrama (Cath Maige Mucrama) was Art een bondgenoot van Eógan, koning van Munster, tegen Lugaid Mac Con, pleegbroer van Eógan. In de nacht voor de slag verleidde Art de dochter van een smid genaamd Étain, die de moeder werd van Cormac. Lugaid Lága, de kampioen van Lugaid Mac Con, doodde Art in de strijd.