Catullus 70 Vertaling
Inleiding
Catullus 70 is een spottend liefdesgedicht over een bijzondere vrouw. Zij vertelt hem dat ze alleen met hem wil trouwen. Ze probeert hem te overtuigen dat ze alleen hem wil, en dat zelfs Jupiter haar niet zou kunnen verleiden. Catullus merkt vervolgens metaforisch op dat de woorden die een vrouw zegt tegen haar minnaar geschreven moeten worden in de wind en stromend water.
Het gedicht biedt een tweedeling van liefde en haat. De eerste twee regels gaan over hoeveel zijn vrouw van hem houdt. Haar liefde voor hem is zo sterk dat zelfs de verleidersmacht van de god van de hemel dat niet zou kunnen veranderen. Bedenk dat Jupiter, net als zijn Griekse tegenhanger Zeus, een vrouwenversierder was. Geen vrouw kon of zei nee tegen zijn seksuele avances.
Catullus doorziet de woorden van zijn vrouw. In de derde en vierde regel toont hij hoe hij haar niet vertrouwt. Deze regels vertegenwoordigen de haat in het gedicht. Volgens Catullus’ ervaring zijn de woorden van vrouwen niet bestendig. Ze zijn niet vast of permanent. In plaats daarvan zijn ze net zo vluchtig als de wind of stromend water. Dit toont hoe Catullus betwijfelt of de woorden van zijn vrouw ook maar enigszins waarheidsgetrouw zijn.
Wie zou denken dat ze oprecht zouden zijn?
Geen vrouw zou een gewone sterveling verkiezen boven de macht van een god — laat staan de leider van de goden!
Catullus 70 past goed bij nummer 72. In 72 richt Catullus zich rechtstreeks tot Lesbia, zijn vrouw uit gedicht 70. In 72 verwijst hij naar haar belofte om alleen van hem te houden en dat zelfs Jupiter hun liefde niet zou kunnen breken. Daarna vertelt hij hoezeer hij haar liefde waardeerde. Maar hij hield meer van haar op een familiale manier dan op een romantische manier.
Het is moeilijk om 70 volledig te begrijpen zonder 72 erbij te betrekken. Hoewel 70 kort is, is het niet bedoeld om snel gelezen te worden. De woorden in het gedicht hebben geen staccato klank of tempo. Er zit een droefheid in het gedicht, vooral wanneer Catullus opmerkt hoe vergankelijk de woorden van een vrouw zijn. De laatste twee regels hinten naar Lesbia die hem kwaad heeft gedaan, of een belofte aan hem heeft gebroken. De keuze van “vurig” om haar minnaar te beschrijven toont dat er een gretigheid of enthousiasme in hun relatie zat. Maar iets hield hen tegen om die te vervullen, zoals te zien is in 72.
De droefheid en teleurstelling in het gedicht zijn voelbaar in het enjambement in de eerste en derde regel. Deze regels zijn niet bedoeld om te stoppen aan het einde. In plaats daarvan vloeien ze over in de volledige zinnen die eindigen in regel twee en vier. Het aantal woorden dat met “w” begint vertraagt de lezer, aangezien woordcombinaties als “stromend water” en “geschreven in de wind” niet met natuurlijke snelheid kunnen worden uitgesproken.
Carmen 70
| Regel | Latijnse tekst | Nederlandse vertaling |
|---|---|---|
| 1 | NVLLI se dicit mulier mea nubere malle | Mijn geliefde zegt dat er niemand is met wie ze liever zou trouwen |
| 2 | quam mihi, non si se Iuppiter ipse petat. | dan met mij, zelfs niet als Jupiter zelf haar het hof maakte. |
| 3 | dicit: sed mulier cupido quod dicit amanti, | Zegt zij — maar wat een vrouw zegt tegen haar vurige minnaar |
| 4 | in uento et rapida scribere oportet aqua. | moet men schrijven in de wind en stromend water. |
