Catullus 90 Vertaling
Inleiding
Dit is weer een van de gedichten van Catullus dat zich richt op de man die hij haat: Gellius. In dit gedicht behandelt hij Gellius’ incestueuze relatie met zijn moeder. In het gedicht vertelt Catullus over de relaties die leiden tot de geboorte van een kind. Hij hoopt dat het kind een Magiër wordt, wat een verwijzing is naar de Magi uit het zoroastrisme van wat wij nu kennen als Iran. Catullus verwijst naar Perzië en hoe de Magiërs de kunst van waarzeggerij of het voorspellen van de toekomst beheersten.
Catullus wenst de “onheilige omgang” niets goeds toe, wat duidelijk is wanneer hij spreekt over “de onnatuurlijke religie der Perzen” in regel vier. Hij gelooft dat zowel relaties als religie onnatuurlijk zijn. In regel drie vertelt hij de lezer dat de Magiër het kind van een zoon en moeder moet zijn, omdat de religie zo onnatuurlijk is. In regel vijf verwijst hij naar de aanvaardbare hymnen die ze zingen voor de goden.
In regel zes verwijst hij naar het altaar dat werd gebruikt om vet vruchtvlies te smelten. Een vruchtvlies heeft twee betekenissen. De ene is een hoofdtooi die vrouwen dragen. De andere is het membraan dat een foetus omhult. Hoewel Perzische vrouwen hoofdtooien droegen, verwijst Catullus hoogstwaarschijnlijk naar het vruchtwater-membraan dat pasgeboren baby’s omhult, vooral omdat hij het vruchtvlies “vet” noemde.
Catullus heeft serieuze problemen met Gellius, die zoveel onnatuurlijke seksuele relaties heeft met mannen en vrouwen. In zijn gedichten schrijft Catullus over Gellius die relaties heeft met mannen en met andere familieleden. Dit gedicht toont ook enkele culturele elementen en de opvattingen over seksualiteit. Catullus laat zien dat hij (en waarschijnlijk andere Romeinen) niet hoog ophadden met de Perzen.
De Romeinen maakten wel gebruik van de aanbevelingen van waarzeggers, dus dat zou niet het probleem zijn geweest. Wat problematisch zou zijn, is het verbranden van het vruchtvlies. Baby’s waren er gewoonlijk in gewikkeld, dus Catullus zou kunnen suggereren dat het kind van Gellius andere kinderen zou kunnen verbranden!
Carmen 90
| Regel | Latijnse tekst | Nederlandse vertaling |
|---|---|---|
| 1 | NASCATVR magus ex Gelli matrisque nefando | UIT de onheilige omgang van Gellius en zijn moeder |
| 2 | coniugio et discat Persicum aruspicium: | worde een Magiër geboren, en lere de Perzische waarzegkunst; |
| 3 | nam magus ex matre et gnato gignatur oportet, | want een Magiër moet de vrucht zijn van moeder en zoon, |
| 4 | si uera est Persarum impia religio, | als de onnatuurlijke religie der Perzen waar is, |
| 5 | gratus ut accepto ueneretur carmine diuos | opdat hun kind de goden vereert met aanvaardbare hymnen, |
| 6 | omentum in flamma pingue liquefaciens. | terwijl het vette vruchtvlies smelt in de altaarvlam. |
