Balian van Ibelin: De Diplomatieke Verdediger van Jeruzalem

Balian van Ibelin was een kruisvaarder uit het Koninkrijk Jeruzalem. Hij is het meest bekend als de verdediger van Jeruzalem in de 12e eeuw.

Het leven van Balian is een verhaal vol jaloezie, rijkdom, drama en wendingen. Hier hebben we de stukjes van het leven van Balian samengevoegd en beschrijven we hoe hij Jeruzalem overdroeg aan Saladin.

Balian de Ibelin

Balian, een kruisvaarder uit Jeruzalem, kwam uit een familie met een bekende naam en reputatie. Zijn opkomst in oorlogsvoering en politiek veranderde de koers van de kruistochten en Jeruzalem.

Om de essentie van Balian de Ibelin te begrijpen, moeten we eerst kijken naar de geschiedenis van de twee woorden: Balian en Ibelin.

Laten we, om de zaken in perspectief te plaatsen, eerst naar Ibelin kijken:

Ibelin

Ibelin, bij de lokale bevolking algemeen bekend als Yibna, was een klein Palestijns dorp met een bevolking van duizenden. Volgens een volkstelling in 1948 bedroeg de bevolking ongeveer 5420 zielen. Ibelin was de naam die door de kruisvaarders aan Yibna werd gegeven. Het ligt ongeveer 15 kilometer ten zuidwesten van Ramla.

In Hebreeuwse teksten werd naar Yibna of Ibelin verwezen als Yavneh en Jabneh. Dit bevestigt het bestaan van deze stad sinds de bronstijd. Veel historici schrijven over Yibna als een onderdeel van verschillende religieuze activiteiten en als het knooppunt van verschillende etniciteiten.

Ibelin is vooral bekend om een kasteel dat daar in de jaren 1100 werd gebouwd. Dit kasteel werd in 1141 gebouwd door de koning van Jeruzalem, koning Fulk. In de 12e eeuw zag Ibelin de opkomst en ondergang van kruisvaarders en kwam het uiteindelijk in handen van een moslimheerser, Saladin. De laatste kruisvaarder die het kasteel in bezit had, was Balian.

Balian

Balian (1143 – 1193) van Ibelin heeft veel verschillende namen en erkenningen. De bekendste daarvan zijn Barisan de Jongere, Baron van Ibelin, Balian de Jongere, Balian II, Balian van Ramla en Balian van Nablus.

In Latijnse bronnen verschijnt zijn naam als Balian, Barisan, Barisanus, Balianus, Balisan, Balian verdediger van Jeruzalem en Balisanus. Sommige Arabische bronnen noemen hem Balian ibn Barzan, wat zich vertaalt als “Balian, zoon van Barzan (of Barisan)”. Het behoeft geen betoog dat Balian een belangrijke figuur was in de geschiedenis van Jeruzalem en de kruistochtoorlogen.

Balian was de jongste zoon van Barisan van Ibelin. Barisan was de grondlegger van de familie Ibelin. Men dacht dat Barisan uit Noord-Italië kwam. Sommigen hebben ook gespeculeerd dat Barisan een afstammeling was van de viscounts van Le Puiset uit Chartres in Frankrijk.

Hij was een belangrijke naam in de kruistochten onder leiding van koning Fulk. Koning Fulk was zo onder de indruk van het werk van Barisan dat hij hem het kasteel van Ibelin schonk, waar Barisan de fundamenten van zijn familie legde.

Barisan trouwde met Helvis, de erfgename van Ramla, en bracht zo Ramla in zijn familienaam. Barisan en Helvis hadden vijf kinderen: Baldwin, Hugh, Ermengarde, Stephanie en Balian. Onder hen was Balian de jongste. In de loop van slechts twee generaties werd de familie Ibelin een prominente familie met veel macht over het koninkrijk Jeruzalem en Cyprus.

Balian trouwde met Maria Comnena, de weduwe van koning Amalrik I. Zij was de erfgename van Nablus, dus Balian steeg na het huwelijk op om over Nablus te heersen. Onder andere werd Balian ook de stiefvader van Isabella, de dochter van Maria en Amalrik.

De geschiedenis toont Balian als een loyale echtgenoot en stiefvader. Hij deed veel moeite om ervoor te zorgen dat zijn stiefdochter haar rechten kreeg.

Het lot had andere plannen voor hem. Dit tijdperk van koningschap en de ondergang van Jeruzalem zit vol met wendingen, egoïsme en jaloezie. De belangrijke figuren van die tijd geloofden sterk in het doen van dingen voor zichzelf en het vergaren van zoveel mogelijk rijkdom. Dit is de belangrijkste reden voor de val van Jeruzalem in de handen van de kruisvaarders.

De burgeroorlog van Jeruzalem

Om het geheel van Balian in de kruistochten en zijn leven in Ibelin te begrijpen, is het belangrijk om de toestand en beschaving in zijn tijd te begrijpen.

De regering van koning Amalrik

Jeruzalem stond onder het koningschap van Amalrik na de dood van koning Fulk in 1143. Koning Amalrik was getrouwd met Maria Comnena. Onder het koningschap van koning Amalrik sloot Jeruzalem een bondgenootschap met het Byzantijnse Rijk. De handelsbetrekkingen en besprekingen waren goed.

Amalrik was de vader van Sibylla, Baldwin IV en Isabella I. Deze drie broers en zussen zouden de toekomstige koningen en erfgenamen van Jeruzalem zijn en een belangrijke rol spelen in het verloop van het koninkrijk.

In 1150 stierf Barisan van Ibelin, waardoor het landgoed toeviel aan zijn oudste zoon Hugh. Zijn andere zoon, Baldwin, werd de heer van Ramla. Na de dood van Hugh in 1169 werd Balian benoemd tot heer van Ibelin.

Baldwin IV en zijn beslissing

Na de dood van koning Amalrik in 1174 besteeg zijn zoon Baldwin IV de troon van Jeruzalem. Hij was de tweede zoon van Amalrik en zijn eerste vrouw Agnes van Courtenay.

Baldwin IV is vooral bekend omdat hij melaatsheid had nadat hij tot koning was benoemd. Dit had grote invloed op zijn bewind. Vanwege zijn toestand trad Raymond III van Tripoli op als regent namens hem.

De volgende in de lijn van opvolging was Sibylla. Baldwin dacht erover haar uit te huwelijken aan een edelman en hij koos in 1176 voor Willem van Montferrat. Helaas stierf Willem het jaar daarop en trouwde Sibylla al snel met Guy van Lusignan. Dit huwelijk bleek in latere jaren een probleem te zijn.

Baldwin verachtte Guy en achtte hem de troon onwaardig. Guy en Sibylla hadden een zoon genaamd Baldwin V. Baldwin IV kroonde Baldwin V tot de toekomstige koning van Jeruzalem en stelde Raymond van Tripoli aan als regent totdat Baldwin V volwassen zou zijn. Deze opzet viel niet in goede aarde bij Guy en was het begin van wat de val van Jeruzalem in de handen van moslims genoemd zou kunnen worden.

Baldwin IV verstootte Guy openlijk. Dit maakte Guy zo woest dat hij Baldwin IV openlijk als zijn koning verwierp. Dit was het begin van burgeronrust in het gebied. Het patriarchaat was verdeeld en de goede betrekkingen met andere koninkrijken leken aanzienlijk te verslechteren.

Dood van Baldwin IV

Guy ging op eigen houtje te werk en viel een karavaan moslims aan die voorbijtrok, wat Saladin provoceerde. Saladin was in die tijd een moslimstrijder en leider uit het Byzantijnse Rijk. Baldwin IV was geschokt toen hij hoorde over het bloedbad door de hand van Guy. Toch kon hij geen verzoenende dialoog tussen zijn koninkrijk en Saladin op gang brengen vanwege zijn verslechterende gezondheid.

Baldwin IV kreeg koorts en werd blind als gevolg van de snel voortschrijdende melaatsheid. Hij kon nauwelijks lopen en zijn hoofd omhoog houden. In zijn laatste dagen stelde hij Raymond van Tripoli, zijn enige echte vriend, aan als regent voor Baldwin V.

De koning van Jeruzalem, Baldwin IV, stierf in maart 1185, waardoor zijn neef Baldwin V de troon van Jeruzalem erfde.

Guy vs Raymond

Er waren nu twee hoofdfiguren in de strijd om het koningschap van Jeruzalem. De ene was Guy, de echtgenoot van Sibylla, en de andere was Baldwin V, de zoon van Guy maar de pupil van de kroonregent Raymond van Tripoli.

Baldwin, de broer van Balian, steunde Raymond van Tripoli en stond aan zijn kant. Balian, inmiddels getrouwd met Maria (de zus van Sibylla and Baldwin IV), steunde Raymond eveneens, omdat hij de keuze van hun koning was.

Dood van Baldwin V

In 1186 stierf de jonge jongen, Baldwin V. Balian en Maria droegen met de hulp van Raymond Isabella’s naam voor als de rechtmatige erfgenaam van de troon. Maar de echtgenoot van Isabella, Humfried IV van Toron, verwierp de aanspraak van zijn vrouw op de troon en koos de kant van Guy. Balian moest noodgedwongen de kant van Guy kiezen vanwege zijn schoonzoon.

Terwijl de burgeronrust in Jeruzalem op zijn hoogtepunt was, achtte de Ayyubidische sultan Saladin dit het perfecte moment om Jeruzalem te belegeren. Hij had een sterk leger van ridders en boogschutters. Hij begon fel te reageren op kleine conflicten tussen de kruisvaarders en de moslims. Stukje bij beetje bouwde hij een sterke zaak op voor zijn opstand en de aanstaande aanval op Jeruzalem.

Een bondgenootschap tussen Guy en Raymond

In hetzelfde jaar dreigde Saladin Jeruzalem aan te vallen. Balian, inmiddels adviseur van Guy, ging met andere belangrijke hoogwaardigheidsbekleders naar Tripoli om een bondgenootschap te sluiten tussen Guy en Raymond. Het enige doel van dit bondgenootschap was om de externe krachten van Saladin kwijt te raken en een versterkt Jeruzalem te vormen.

Het moslimleger rukte op naar Jeruzalem. In dit geval werd Guy tot koning benoemd en de rest zou onder hem vechten.

De Slag bij Hattin

Het leger van Saladin rukte op voor het beleg van Jeruzalem met zo’n 30.000 man. Balian werd gevraagd om mannen te rekruteren en te wijden als ridders in het leger van de kruisvaarders. Balian werd ook aangesteld om het leger te leiden in de strijd tegen Saladin. Balian nam de verdediging van Jeruzalem op zijn schouders.

Op 4 juli 1187 werd de Slag bij Hattin uitgevochten tussen het kruisvaardersleger uit Jeruzalem en het moslimleger van de Ayyubidische sultan, Saladin. De slag vond plaats nabij een uitgedoofde vulkaan, Kurun Hattin. De vorm van deze uitgedoofde vulkaan is de reden waarom deze slag ook wel bekend staat als de Slag bij de Horens van Hattin.

Terwijl Balian van Ibelin het leger van de kruisvaarders leidde, werden zijn kinderen en zijn vrouw, Maria, naar Tripoli gestuurd. Zij zouden in Tripoli veilig zijn en van daaruit de afloop van de oorlog afwachten.

Deze oorlog bleek fataal voor de kruisvaarders. Het leger van Saladin nam het grootste deel van het kruisvaardersleger gevangen en doodde de rest. De voetsoldaten troffen het slechtste lot. Zij werden als slaven verkocht aan verschillende slavenhandelaren.

Nadat Saladin stad na stad had ingenomen, vreesde Guy dat Saladin hem zou onthoofden. Guy werd na zijn gevangenname de tent van Saladin binnengebracht. Daar bood Saladin hem water aan.

Saladin verzekerde Guy dat koningen geen koningen doden. In plaats daarvan werd Guy als krijgsgevangene afgevoerd en later in 1188 vrijgelaten.

De nasleep van de oorlog

Aangezien er na de oorlog geen van de kruisvaarders van het voorheen bejubelde Jeruzalem meer over was, werd Balian min of meer als de gelijke van de koning van Jeruzalem gezien. Balian hield de stad nog steeds vast vanaf enkele muren. Saladin nodigde Balian uit om te komen praten over de overgave. Balian vertelde hem dat de mensen binnen de muren van de stad weigerden op te geven en dat zij de stad zouden vernietigen als Saladin nog verder zou oprukken.

Balian toonde hier zijn ware kwaliteiten als diplomaat. Zijn scherpzinnigheid en denkwerk redden de levens van vele burgers van Jeruzalem.

Na uitgebreide discussies en compromissen van beide kanten stemde Saladin ermee in om de krijgsgevangenen vrij te laten in ruil voor een vreedzame overname van de stad.

Op 2 oktober overhandigde Balian de sleutels van de Toren van David, een grote citadel in Jeruzalem, aan Saladin. De burgers marcheerden in colonnes de stad uit. Balian vergezelde de laatste vertrekkende groep en ging naar Tripoli, waar hij zich bij zijn familie voegde.

Balian in Tripoli

Na de overdracht van Jeruzalem aan Saladin en zijn leger, ging Balian naar Tripoli. Daar werd hij herenigd met zijn vrouw Maria en zijn kinderen. De kwestie van de troonsbestijging bleef bestaan en Balian pleitte voor Isabella. Hoewel Jeruzalem niet in hun handen was, hadden de mensen een figuur nodig om naar op te kijken.

Omdat Isabella’s echtgenoot niet wilde dat zij de troon zou krijgen, dacht Balian dat het het beste zou zijn als zij het huwelijk lieten ontbinden. De aartsbisschop van Pisa ontbond het huwelijk van Isabella met Humfried.

De beste optie voor Isabella was om te trouwen met Koenraad van Montferrat. Zelfs na het huwelijk werd de opvolging vertraagd door de inmenging van externe krachten.

De aankomst van Richard I van Engeland en Filips II van Frankrijk vertraagde de kroning van Isabella omdat zij de Derde Kruistocht initieerden. Richard steunde de vorige koning, Guy, terwijl Filips Koenraad steunde, de echtgenoot van Isabella.

Op 2 april 1192 werd Koenraad vermoord terwijl Isabella haar eerste kind verwachtte. Zij trouwde een week later met Hendrik II van Champagne om haar status te redden.

Balian werd adviseur van Richard. Hij hielp later ook bij het beslechten van de Derde Kruistocht en het brengen van vrede tussen Richard en Saladin. Het verdrag bepaalde dat Ibelin onder controle van Saladin zou blijven, maar dat andere kuststeden aan de christenen zouden worden teruggegeven. Vanwege dit verdrag schonk Saladin Balian als een goed gebaar en uit dankbaarheid een kasteel in Caymont en andere plaatsen.

De nalatenschap van Balian van Ibelin

Rond 1194 verdween Balian uit de geschiedenis. Men vermoedt dat hij rond die tijd een natuurlijke dood is gestorven. Maar het kan ook zijn dat hij op diplomatieke reis ging naar een ander land of zijn neven en nichten in Cyprus hielp. Wanneer Balian van Ibelin ook daadwerkelijk stierf, hij liet zeker zijn sporen na in de geschiedenis.

Zijn twee zonen, Jan en Filips, traden in zijn voetsporen en zetten de familienaam voort. Jan werd in 1198 benoemd tot constable van Jeruzalem en later tot heer van Beiroet en regent van Jeruzalem van 1205 tot 1210. Filips werd regent voor de koning van Cyprus van 1218 tot 1227.

Balian had twee dochters, Helvis en Margaretha, en een stiefdochter, Isabella. Beiden dochters trouwden in rijke en bekende huishoudens.

Maria, de vrouw van Balian, stierf naar verluidt in 1217. In de geschiedenis en literatuur wordt Maria niet als een verstandige vrouw afgeschilderd, maar eerder omschreven als goddeloos en wreed.

De reden voor deze slechte reputatie is ongetwijfeld haar vastberadenheid om haar dochter, Isabella, op de troon te krijgen. Niettemin werd zij omschreven als een goede vrouw voor Balian en een goede moeder voor Isabella, Jan, Filips, Margaretha en Helvis.

Dankzij Balian en zijn zonen en dochters verspreidde de naam van de familie Ibelin zich van Jeruzalem naar de Latijnse staten in de Middellandse Zee. De familie Ibelin begon met Barisan en was driehonderd jaar later nog steeds een van de beroemdste families.

Balian werd na zijn overlijden een veel voorkomende naam. Deze naam is op verschillende plaatsen in de latere geschiedenis terug te vinden. Zijn dochter, Helvis, noemde haar eerste zoon Balian. Balian’s zoon Jan noemde ook een van zijn zonen Balian.

Balian van Ibelin: Kunst en Literatuur

Balian van Ibelin en zijn verhaallijn zijn veelvuldig gebruikt in historische films in Hollywood en de Europese cinema. De Hollywoodfilm Kingdom of Heaven uit 2005 (in de tekst abusievelijk “Kingdom of Hearts” genoemd) raakt aan het verhaal van Balian van Ibelin. Veel schrijvers hebben bekroonde boeken over zijn leven geschreven. Het meest geprezen boek dat in zijn naam is geschreven, is Knight of Jerusalem door Helena P. Schrader.

Balian van Ibelin is ongetwijfeld een belangrijke leider en diplomatieke figuur uit de 12e eeuw. Zijn beslissingen, allianties en pure wil om te slagen hebben de koers van Jeruzalem, Cyprus en de kruistochten zeker veranderd. Hij doet alle titels die hem zijn gegeven, zoals de Verdediger van Jeruzalem of de Ridder van Jeruzalem, eer aan.

Conclusie

Hier zijn de kernpunten van Balian’s nalatenschap:

• Balian van Ibelin was een kruisvaarder in het Koninkrijk Jeruzalem in de 12e eeuw.
• Hij was de zoon van Barisan van Ibelin en Helvis van Ramla.
• Hij trouwde met Maria Comnena, de weduwe van koning Amalrik.
• Balian had één stiefdochter, Isabella, en vier andere kinderen: twee zonen, Jan en Filips, en twee dochters, Helvis en Margaretha.
• Hij speelde zeer belangrijke diplomatieke rollen tussen de kruisvaarders en het moslimleger onder Saladin.
• Zijn loyaliteit jegens zijn familie is lovenswaardig.

Referenties

• Mayer, Hans Eberhard. “Ibelin versus Ibelin: The Struggle for the Regency of Jerusalem 1253-1258.” Proceedings of the American Philosophical Society, vol. 122, no. 1, American Philosophical Society, 1978, pp. 25–57, http://www.jstor.org/stable/986261.
• https://military-history.fandom.com/wiki/Balian_of_Ibelin
• https://www.wikiwand.com/en/Balian_of_Ibelin
• https://www.britannica.com/event/Crusades/The-institutions-of-the-First-Kingdom
• Chronicle of the Third Crusade, a Translation of Itinerarium Peregrinorum et Gesta Regis Ricardi, vertaald door Helen J. Nicholson. Ashgate, 1997.