Marduk vs Tiamat: Een hartstochtelijk verhaal over liefde en wraak
Marduk vs Tiamat is een episch verhaal over liefde, wraak en opoffering. Deze strijd vond plaats in de tijd van de oude beschaving van Mesopotamië en heeft voor altijd zijn stempel gedrukt op de geschiedenis. Hier leggen we de interessante gebeurtenissen uit die leidden tot de legendarische strijd tussen de twee goden en de uiteindelijke ontknoping.
Tiamat vs Marduk: De voorgeschiedenis
Oude beschavingen staan bekend om hun polytheïsme. Ontelbare goden en godinnen heersten over een natuurlijk element of aspect van het menselijk leven, en mensen aanbaden hen met heel hun hart. Onder deze beschavingen bevond zich Babylon, op het grondgebied van het huidige Irak, dat ooit het centrum was van hemelse godheden.
Babylon was de hoofdstad van het zuiden van Mesopotamië. Er wordt gezegd dat elke stad in Mesopotamië haar eigen god en godin had. Mensen waren er trots op dat hun godheden uniek waren. Elke godheid had zijn eigen unieke kenmerken en krachten. Om de geschiedenis die leidde tot de epische strijd te begrijpen, moeten we eerst de verschillende betrokken personages begrijpen.
– Tiamat: De godin van het zoute water
De oude religie van Babylon legt uit dat Tiamat de godin van het zoute water is. Ze wordt beschreven als “De Schitterende”. Ze wordt vooral genoemd als de godin van de chaos en de oer-schepping. Tiamat Enuma Elish was in feite de naam van de scheppingsmythe in Babylonië.
– Apsu: De god van het zoete water
Apsu is de Sumerische god van het zoete water, die de religieuze eigenschap van vruchtbaarheid bezit. Er wordt aangenomen dat alle natuurlijke watermassa’s hun water uit Apsu putten.
– De vereniging van Tiamat and Apsu
Tiamat en Apsu vormden een heilige band van liefde en passie. Wie had gedacht dat deze band hun dood zou worden? Ze vermengden zich in de Eufraat en de Tigris en gaven geboorte aan de eerste wereld: Mesopotamië. Het paar bracht vele jongere goden voort. De nakomelingen van Tiamat en Apsu waren actief, sluw en gehoorzaamden, zoals de geschiedenis zou uitwijzen, hun ouderen niet.
De nakomelingen van Tiamat en Apsu
Na verloop van tijd werden de nieuwe goden irritant voor Apsu. Ze lieten hem niet in vrede slapen en waren hem ongehoorzaam wanneer ze maar konden. De nakomelingen hadden op hun beurt genoeg van Apsu’s kritiek. Ze besloten om zich van hem te ontdoen.
Apsu, de oudere god, wist wat zijn nakomelingen van plan waren. Apsu spande samen met zijn eerstgeboren zoon, Mummu, en besloot zijn nageslacht te doden voordat ze hem konden bereiken. Tiamat, als de draagster van de godheden, protesteerde tegen dit idee. Apsu kwam uiteindelijk tot bezinning en was het met haar eens, maar het was al te laat. Het woord was al verspreid.
Zijn nakomelingen hoorden van de plannen van Apsu en vroegen hulp aan hun broer Enki, ook wel bekend als Ea. Hij was de alwetende god van het water. Enki bracht Apsu in een diepe slaap en doodde hem. Na het doden van zijn voortbrenger, kregen Enki en zijn gemalin Damkina hun eerstgeborene, Marduk, de god van de schepping.
De wraak van Tiamat
Nadat ze het lot van haar geliefde Apsu had vernomen, zonderde Tiamat zich in rouw af. Zelfs als ze de dood van haar man wilde wreken, kon ze het niet over haar hart verkrijgen om haar eigen schepselen te doden. Naarmate de tijd verstreek, werd Marduk zeer machtig. De andere godheden werden jaloers en begonnen Tiamat tegen Marduk op te stoken.
Ze hitsten Tiamat ook fel op tegen Enki en vroegen haar om op te staan en de dood te brengen aan allen die haar en haar huwelijk hadden geruïneerd. Na enig verzet luisterde ze uiteindelijk naar hun woorden. Tiamat verrees met volle kracht om haar overleden echtgenoot te wreken.
Ze riep allerlei soorten monsters en rampen op: van giftige slangen tot schorpioenmannen, orkanen, vrouwelijke monsters en woeste honden, in totaal 11 soorten angstaanjagende wezens. Tiamat zelf veranderde in een reusachtige zeedraak.
Ze stelde haar zoon, Kingu, aan als haar generaal en gaf hem macht over elke andere god. Destijds geloofde men dat ze met Kingu was getrouwd voordat ze ten strijde trok. Kingu droeg de koninklijke gewaden en de tabletten van het lot.
Het is belangrijk hier te vermelden dat de tabletten van het lot het belangrijkste relikwie zijn in de oude mythologie. Deze tabletten zouden het geheim van de schepping van de vroegste goden en het geheim van hun ultieme macht bevatten.
De aanstelling van Marduk
Enki hoorde van de plannen van Tiamat. Hij vroeg zijn raadslieden om advies over hoe Tiamat voor eens en altijd te verslaan. Iedereen wees hem naar Marduk. Ze wisten dat hij machtig en dapper was. Hij kon alles weerstaan en kon iedereen achter zich laten.
Uiteindelijk vroeg Enki zijn zoon Marduk om zijn eer te verdedigen. In ruil daarvoor beloofde hij hem de opperste zetel van koning der goden. Marduk stemde toe. Hij zwoer zijn vader en zijn metgezellen te verdedigen tegen de toorn van Tiamat.
De uitrusting van Marduk bestond uit een boog en pijlen, zijn donderknots, zijn stormnet en een bliksemdolk. Met deze wapens trok hij ten strijde om Tiamat te verslaan.
Tiamat vs Marduk: De burgeroorlog van de goden
Tiamat en Marduk ontmoetten elkaar eindelijk, samen met hun legers. De oorlog woedde dagenlang voort. Gebruikmakend van hun natuurlijke krachten en alles dodend wat op hun pad kwam, bereikten ze elkaar uiteindelijk. Marduk ving Tiamat, nu een zeedraak, in een net. Marduk blies een sterke wind door Tiamat, waardoor haar inwendige organen en haar hart werden doorboord.
Hij staat triomfantelijk op het verslagen lichaam van de moeder der goden. Deze overwinning maakte Marduk de koning van alle bestaande goden en leverde hem de titel van Doder van Tiamat op.
Marduk: De koning der goden
Als je je ooit hebt afgevraagd waar we vandaan komen en waarom, dan heeft de Mesopotamische mythologie misschien een antwoord. Na de succesvolle en vermoeiende strijd schiep Marduk de mens. Hij kondigde een nieuwe orde aan, waarin de mens de lasten van het leven zou dragen en de goden in eeuwige vrije tijd zouden leven.
Bij het scheppen van de mens had hij de bloedvaten van een god nodig. Hij keek om zich heen en vroeg om suggesties. Welke god moest worden gedood voor dit ultieme offer? Iedereen stelde Kingu voor, omdat hij de vijand was in de strijd tussen Marduk en Tiamat. Marduk sneed Kingu open en gebruikte zijn stromende bloed om de mens te laten ontstaan. Na het doden van Kingu nam Marduk de tabletten van het lot van zijn borst.
Vervolgens ging hij verder met het scheppen van de dierenriem, hemellichamen en de god van de zon. Met de overblijfselen van het lichaam van Tiamat schiep Marduk de lucht, de maan, de bergen, de aarde en de winden. Om zijn fenomenale overwinning te herdenken, dicteerde Marduk de Enuma Elish.
Marduk Enuma Elish: Het verhaal van Marduks overwinning
Enuma Elish is het epische geschrift dat de gebeurtenissen van Marduk vs Tiamat beschrijft. In de ruïnes van de bibliotheek van Ashurbanipal in Mosoel, Irak, werd rond 1875 een fragmentarisch exemplaar ontdekt door moderne geleerden.
Dit exemplaar is naar verwachting geschreven in de 7e eeuw v.Chr. Het bevat ongeveer duizend regels, geschreven op verschillende kleitabletten. Deze kleitabletten zijn het bewijs van de Marduk-mythologie.
De Tiamat-mythe is in de klei gekerfd. De laatste verzen van de Enuma Elish zijn woorden van advies voor de komende generaties van de mens. De schrijver dringt er bij de generaties op aan om over zijn glorie te lezen en nota te nemen van Marduks dapperheid. Hij adviseert ouders en leraren om hun kinderen te onderwijzen om geluk en welvaart te brengen.
Alle kennis die we hebben over de oude Mesopotamische godheden komt via deze tabletten. Deze tabletten vertellen het verhaal van de opkomst van Marduk tot de ultieme macht en hoe hij deze macht gebruikte om leven te geven aan de mensheid.
Enuma Elish en de Bijbel
In de Bijbel zijn veel vergelijkbare oorsprong verhalen te vinden. Enuma Elish vertelt dat Marduk, de god van de zesde generatie, de mens schiep en de goden uiteindelijk rust gaf. Zo ook in de Bijbel maakt Elohim (God) de mens op de zesde dag, en gunt zichzelf pas daarna rust.
Leviathan vs Jahweh
Een andere zeer belangrijke gelijkenis is te zien in andere delen van de Bijbel, zoals Jesaja en de Psalmen. Daar wordt het zeemonster Leviathan gedood door Jahweh. Dit kan in verband worden gebracht met Marduk die de zeedraak Tiamat doodt.
Het verhaal van Marduk vs Tiamat geeft ons veel om over na te denken. We denken misschien dat alleen onze levens vol tragische verhalen en problematische gebeurtenissen zitten. Blijkbaar hebben de goden echter dezelfde problemen van jaloezie en rivaliteit in hun leven.
Conclusie
Hier is de samenvatting van de epische strijd tussen Marduk en Tiamat:
- Tiamat was de godin van het zoute water en Apsu was de god van het grondwater.
- Tiamat en Apsu combineerden hun vloeistoffen om generaties van jongere goden te vormen.
- Enki, de god van het water, doodde Apsu om zichzelf te redden.
- De diepbedroefde Tiamat wilde wraak nemen.
- Marduk, de zoon van Enki, werd aangesteld om tegen Tiamat te vechten.
- Tiamat veranderde in een zeedraak en trok eropuit om haar man te wreken en Marduk te doden.
- Marduk doodde Tiamat echter in de strijd en werd gekroond tot God der goden.
- Marduk schiep de mens en gaf de goden rust.
- Het verhaal van Leviathan vs Jahweh in de Bijbel zou een latere versie kunnen zijn van de mythe van Marduk vs Tiamat.


