Math Son of Mathonwy

Math zoon van Mathonwy was de laatste tak van de Mabinogi. Een groot deel van het verhaal concentreerde zich op de neef van Math, Gwydyon. Gwydyon hielp eerst zijn broer Gilvaethwy om een meisje te verleiden, en hielp later Lleu, zijn neef, om opeenvolgende vervloekingen door Lleu’s eigen moeder te overwinnen. Het laatste deel van het verhaal ging over het ongelukkige huwelijk van Lleu met Blodeuedd.

• Het meisje onder mijn voeten
• Moeders zegeningen
• Blodeuedd

Het meisje onder mijn voeten

In het noorden van Wales was er een heer van Gwynedd genaamd Math. Math was de zoon van Mathonwy en broer van Dôn. Math was een machtige tovenaar die graag zijn voeten liet rusten in de schoot van een maagdelijk meisje genaamd Goewin, de dochter van Pebin uit Dol Bebin in Arvon. Hij bleef in Caer Dathal, tenzij er oproer was in zijn koninkrijk. In dat geval hielden zijn neven - Gwydyon and Gilvaethwy, de zonen van zijn zus Don, die zijn belangrijkste adviseurs waren - toezicht op de rest van zijn koninkrijk.

Gilvaethwy was verliefd op Goewin, maar besefte dat hij haar onmogelijk kon krijgen, aangezien zij toegewijd was aan haar plichten jegens zijn oom. Gwydyon wist van het probleem van zijn broer en bedacht een plan om hun oom af te leiden.

Gwydyon adviseerde Math dat er dieren waren die bekendstonden als varkens in Dyved, gegeven aan Pryderi’s vader Pwyll die een vriendschap had opgebouwd met de heerser van de Onderwereld Annwvyn.

Math stuurde zijn twee neven en tien andere mannen om te zien of ze de varkens konden kopen van Pryderi, die de huidige heerser van Dyved was. Deze varkens kwamen van Arawn, heer van het bovennatuurlijke Annwfn, die een vriend was van de vader van Pryderi. Gwydyon misleidde Pryderi door de varkens te ruilen voor twaalf prachtige paarden en twaalf windhonden, die slechts illusies waren.

Gwydyon en zijn metgezellen vluchtten met de varkens, voordat de illusies aan het einde van de dag uitwerkten. Toen Pryderi het bedrog besefte, stelde hij zijn leger op en volgde Gwydyon naar Gwynedd.

Gwydyon vertelde zijn oom dat Pryderi een troepenmacht tegen hen had gemobiliseerd. Math moest zijn rol in de oorlog op zich nemen als heerser van Gwynedd en liet Goewin achter. Tijdens de afwezigheid van Math verkrachtte zijn neef Gilvaethwy Goewin.

De oorlog verliep gunstig voor het leger van Math, dat de troepen van Pryderi had teruggedreven. In plaats van nog meer levens te riskeren in de strijd, daagde Pryderi Gwydyon uit voor een tweegevecht. Gwydyon doodde Pryderi, waarbij hij zijn vaardigheden met het zwaard en magie gebruikte om het stamhoofd van Dyved te overwinnen.

Toen Math terugkeerde naar Caer Dathal, vernam hij dat Goewin geen maagd meer was en dat Gilvaethwy zich aan haar had vergrepen. Math moest een andere maagd vinden om zijn voeten op te laten rusten. Math besloot met Goewin te trouwen, ondanks het feit dat zijn neef haar had bezoedeld.

Math strafte zowel Gwydyon als Gilvaethwy door hen te slaan met zijn toverstaf. Gwydyon werd veranderd in een hert, terwijl Gilvaethwy veranderde in een hinde (een vrouwelijk hert). Math vertelde hen dat ze naar het bos moesten gaan om te paren en een jaar later moesten terugkeren met hun jongen.

Een jaar later keerden een hert en een hinde terug naar Caer Dathal met een reekalf. Math veranderde het reekalf in menselijke vorm en noemde de zoon van zijn neef Hyddwn. Math veranderde Gilvaethwy in een wild zwijn, terwijl zijn andere neef een wilde zeug werd. Ze moesten opnieuw paren en een jaar later terugkeren.

Een jaar later keerden Gwydyon en zijn broer terug met een jong varken, dat Math veranderde in een jongen. Math noemde de jongen Hychdwn. Daarna veranderde Math Gwydyon in een wolf, terwijl de andere broer werd veranderd in een wolvin.

Ze keerden een jaar later terug met een wolvenjong, dat Math Bleiddwn noemde, en Math gaf de derde zoon van zijn neef in pleeggezin. Math zei toen dat ze genoeg gestraft waren en veranderde zijn neven terug in hun menselijke vorm.

Moeders zegeningen

Toen Gwydyon zijn menselijke gedaante terugkreeg, mocht hij zijn rol als adviseur van Math hervatten. Math vroeg zijn neef welke maagd de voormalige taak van Goewin moest overnemen. Gwydyon stelde zijn eigen mooie zus Aranrhod voor.

Math testte of zijn nicht een maagd was door Aranrhod over zijn toverstaf te laten stappen. Onmiddellijk viel er een mannelijke zuigeling uit de maagdelijke schoot van Aranrhod. Math nam het kind en noemde hem Dylan. Er werd echter ook een tweede kind geboren, dat Gwydyon in een kist verborg.

Gwydyon voedde de tweede zoon van Aranrhod op, die snel groeide, net als Volsung en Sigurd in de Noorse mythologie. Op vierjarige leeftijd was de jongen al even groot als een jongen van acht.

Toen Gwydyon het kind voor de eerste keer bij Aranrhod bracht, werd Aranrhod boos toen ze hoorde dat de jongen haar eigen zoon was.

Aranrhod vernam dat Gwydyon de jongen nog geen naam had gegeven. In plaats van haar zoon een zegen te geven, gaf Aranrhod Lleu drie vervloekingen. Gwydyon hielp Lleu elke vervloeking te overwinnen. De eerste vervloeking was dat haar zoon geen naam zou krijgen totdat zij hem een naam gaf. Gwydyon misleidde Aranrhod zodat ze haar zoon een naam gaf, omdat ze hem niet herkende. Haar zoon werd bekend als Lleu van de Vaardige Hand.

Aranrhod vertelde Gwydyon dat Lleu geen harnas en wapen zou krijgen tenzij zij die aan hem gaf. Op een dag gebruikte Gwydyon magie om zichzelf en zijn neef te vermommen. Gwydyon vertelde Aranrhod dat er een vloot plunderaars op het punt stond haar land binnen te vallen. Aranrhod, die haar zoon of broer niet herkende, rustte Lleu uit met een harnas en een wapen. Onmiddellijk verdween de illusie van de plunderende vloot die door Gwydyon was opgeroepen.

Toen vervloekte Aranrhod haar zoon woedend, zodat hij geen vrouw van welk volk dan ook kon hebben. Deze vloek bleek bijna onmogelijk te overwinnen, dus vroeg Gwydyon Math om de jonge man te helpen een vrouw te vinden.

Blodeuedd

Math kreeg medelijden met Lleu en gebruikte zijn toverstaf om de mooiste vrouw uit bloemen te scheppen. Ze kreeg de naam Blodeuedd. Math liet Blodeuedd met Lleu trouwen en gaf hem de cantrev van Dinoding om in te wonen.

Het huwelijk hield niet lang stand omdat Blodeuedd tijdens de afwezigheid van Lleu een jager ontmoette genaamd Goronwy de Standvastige, heer van Penllyn. Blodeuedd werd verliefd op Goronwy. Samen beraamden ze een plan om van Lleu af te komen.

Blodeuedd vernam van haar man dat hij alleen gedood kon worden door een speer die een heel jaar in beslag nam om te maken, en alleen als hij met één voet op de rug van een geit stond en met de andere voet in een tobbe vol water. Blodeuedd gaf deze informatie verraderlijk door aan haar minnaar. Goronwy begon onmiddellijk met het maken van de speer.

Op die noodlottige dag overtuigde Blodeuedd haar man om een bad te nemen op de oever van de rivier. Toen Lleu één voet op een geit had terwijl de andere nog in de tobbe zat, wierp Goronwy een speer in de rug van Lleu. In plaats van Lleu te doden, werd hij veranderd in een arend.

Goronwy en Blodeuedd namen het domein van Lleu over en veroverden Ardudwy en Penllyn. Gwydyon en Math waren ontdaan door de verdwijning van Lleu, dus stuurde Math zijn neef om Lleu te zoeken.

Na een jaar zoeken naar zijn neef vond Gwydyon een zwakke arend boven in een dode boom. Gwydyon zong een lied om de arend te verleiden uit de boom te komen. Gwydyon gebruikte de staf op de arend, zodat Lleu zijn eigen gedaante weer aannam. Gwydyon ontdekte dat zijn neef ernstig gewond was en bijna verhongerd.

Gwydyon verpleegde Lleu totdat hij weer volledig gezond was. Lleu kreeg een leger om zijn verwonding te wreken. Toen Blodeuedd het nieuws hoorde van het herstel van haar man, vluchtte ze uit Mur Castell. Gwydyon haalde haar in en veranderde haar in een uil genaamd Blodeuwedd.

Goronwy de Standvastige probeerde het goed te maken en vrede te sluiten met Lleu. Lleu weigerde enige schadevergoeding van Goronwy te accepteren, tenzij hij ermee instemde zich in dezelfde situatie te bevinden als waarin Goronwy hem verwondde.

Goronwy had geen andere keuze dan zijn straf te aanvaarden. Het was nu Lleu die de speer hanteerde, terwijl Goronwy op een geit en de tobbe met water stond. Goronwy vroeg of hij een rots tussen de speer en de plaats waar hij stond mocht plaatsen. Lleu stemde hiermee in.

De rots bood echter geen bescherming voor Goronwy. De speer van Lleu boorde zich door de rots en doodde Goronwy.

Hierna won Lleu zijn huis terug en woonde daar totdat hij koning van Gwynedd werd toen Math stierf of troonsafstand deed.