Bean Nighe

Bean nighe was de Schots-Gaelische naam voor de Wasprouw bij de Oversteek. De Wasprouw of Wasvrouw kwam in vrijwel elke Keltische cultuur voor. Bean nighe was slechts een van de verschillende verschijningsvormen van de Ierse banshee, een vrouwlijke spookverschijning. In de Schots-Gaelische traditie was de wasprouw de voorbode van de dood.

Volgens de Schots-Gaelische traditie was de bean nighe een vrouw die tijdens de bevalling was gestorven. Zij werd beschreven als een in het groen geklede vrouw, maar was te herkennen aan haar zwemvliezen tussen de tenen. Deze vrouwelijke figuur kondigde de dood aan en werd aangetroffen bij beekjes of meren, waar zij de met bloed bevlekte kleren waste van hen die spoedig zouden sterven.

Het was beter voor een persoon om haar het eerst te zien, voordat zij die persoon zag. Het was mogelijk voor een persoon om zijn of haar noodlot te ontlopen, als men dapper genoeg was om haar borst te grijpen en eraan te zuigen. De persoon werd dan beschermd omdat hij of zij een pleegkind van deze vrouwlijke spookverschijning werd.

In eerdere Ierse en Welshe legenden vertoonde de Wasprouw bij de Oversteek slechts een oppervlakkige gelijkenis met de Schotse bean nighe. De wasvrouwen in de vroege Ierse en Welshe tradities waren godinnen, en de bean nighe zijn waarschijnlijk van deze figuren afgeleid. Deze voorgangers van de bean nighe omvatten de Ierse godin Morrigan en de Welshe godin Modron.

In de Ierse mythe ontmoette Dagda een dergelijke vrouw die waste bij de oversteekplaats van de rivier de Unshin, nabij Glenn Etin, op de nacht van Samhain. Deze schone vrouw was beeldschoon. Dit kondigde niet de ondergang van Dagda aan. Dagda sliep met haar en zij bood aan hem te helpen in de komende strijd. Hoewel de naam van deze vrouw niet werd genoemd, was zij hoogstwaarschijnlijk Morrigan, of Badb. Hier voorspelde zij de nederlaag van de Fomoriërs. Maar dat was niet het enige doel van Morrigan. Morrigan vertegenwoordigde de Souvereiniteit van Ierland. Opdat Ierland van zijn welvaart en vruchtbaarheid kon genieten, moest een koning de gemeenschap hebben met de Souvereiniteitsgodin (of Vrouwe) van Ierland. Om de voorspoed van Ierland en de vruchtbaarheid van het land te vernieuwen, moest Dagda elk jaar op de nacht van Samhain met Morrigan slapen. Zie Verbonden met het Land in Keltische Wereld.

In de Welshe traditie was deze wasprouw Modron, de grote godin en de moeder van Mabon. Zij was geen figuur die het lot van een persoon aankondigde. Modron was gedoemd te wassen bij Rhyd y Gyfarthfa, of de “Oversteek van het Blaffen”, totdat een christen de vloek waaronder zij stond verbrak door met haar te slapen en een zoon bij haar te verwekken. Deze christen was de grote koning uit het Noorden genaamd Urien Rheged. Haar zoon bij deze christen was Owain, een held die in de Arthursage bekendstaat als Yvain of Ywain.