Olympische Ode 1

Classical

(Lyrisch Gedicht, Grieks, 476 v.Chr., 116 regels)

Inleiding

“Olympische Ode 1” is een van de bekendste van de vele overwinningsgedichten van de Oud-Griekse lyrische dichter Pindarus. Het viert de overwinning van Hieron, de tiran van Syracuse, in de prestigieuze enkelvoudige paardenrace bij de Olympische Spelen van 476 v.Chr. Een dergelijke overwinningsode (of “epinicion”) zou doorgaans zijn besteld door een lid van de familie van de overwinnaar, en zou gewoonlijk zijn gezongen en gedanst bij de terugkeer van de overwinnaar naar zijn thuisstad.

Oud-Griekse Vaas

Samenvatting Het gedicht begint met een “priamel”, een literair middel dat gebruikelijk was in de Oud-Griekse poëzie waarbij een reeks opgesomde alternatieven (in dit geval water en goud, beschouwd als de beste in hun respectieve domeinen) dienen als contrastmiddelen voor het ware onderwerp van het gedicht (in dit geval de Olympische Spelen). Hieron wordt vervolgens kort geprezen om zijn rijkdom, gastvrijheid, politieke macht en prestaties, en in het bijzonder om de Olympische overwinning van zijn paard, Pherenikos.

In het centrale gedeelte van het gedicht, dat ongeveer twee derde van de totale 116 regels beslaat, vertelt Pindarus een versie van de mythe van Pelops, zoon van Tantalos, en schrijft hij de aantrekkingskracht van dergelijke gruwelijke verhalen toe aan de charme van overdreven verhaalkunst.

Ten slotte spreekt Pindarus over de roem en voldoening die voortvloeien uit het behoren tot de verheven rangen van Olympische overwinnaars, prijst Hieron als de meest deskundige en machtige gastheer van zijn tijd, en spreekt de hoop uit dat hij een toekomstige overwinning in de wagenrace zal kunnen vieren (de wagenraces werden als nog prestigieuzer beschouwd dan de enkelvoudige paardenraces).

Oud-Griekse Standbeelden

Analyse Zoals alle Pindarische oden is “Olympische Ode 1”, dat bijna 120 regels telt, gecomponeerd in een reeks triaden, die elk bestaan uit strofe, antistrofe en epode, waarbij de strofen en antistrofen hetzelfde metrische patroon hebben, en de afsluitende epoden van elke triade een ander metrum hebben maar metrisch met elkaar overeenkomen. Het maakt gebruik van het Aeolische metrum, historisch geassocieerd met de lyrische poëzie van Sappho.

Volgens sommige bronnen werd “Olympische Ode 1” mogelijk als eerste geplaatst in de compilatie van Pindarus’ Olympische oden vanwege de lof voor de Olympische Spelen in het algemeen, en de verwijzing naar de mythe van Pelops (wiens cultus zich ontwikkelde tot de stichtingsmythe van de Olympische Spelen).