Huitzilopochtli

Huitzilopochtli: de beroemde Azteekse krijgersgod. Huitzilopochtli was een beroemde Azteekse krijgersgod of god van de oorlog. Hij was ook de god van de zon, de mensenoffers en de stichter en beschermheer van Tenochtitlan. Huitzilopochtli stond centraal in het Azteekse pantheon en was belangrijk voor hun schepping.

Maar dit artikel zal ook beschrijven hoe Huitzilopochtli verbonden was met hun ondergang.

Wie is Huitzilopochtli in de Azteekse mythologie?

Huitzilopochtli was de Azteekse god van de oorlog en de Azteekse beschermgod. In diverse codices, sculpturen en afbeeldingen is deze god getooid met de attributen van oorlog. In zijn hand draagt hij Xiuhcoatl, de vuurslang. Hij was een van de belangrijkste goden voor het Mexica-volk (of de Azteken), en hij was fel in daad en verschijning.

De naam van Huitzilopochtli is lastig precies te vertalen. Er zijn variaties, van “kolibrie van het zuiden”, “kolibrie links” tot “linkshandige kolibrie”. Voor de Azteken was het zuiden de linkerkant van de wereld. Vandaar enige verwarring tussen de vertaling van links en zuiden. Andere vertalingen van de naam zijn “linkshandige kolibrie”, wat eigenlijk nergens op zou slaan.

Kolibries werden echter beschouwd als gereincarneerde dode krijgers. Zijn naam zou dus eigenlijk “gereincarneerde krijger uit het zuiden” kunnen betekenen. Hoe dan ook, de macht van Huitzilopochtli was verbonden met het slagveld. Voor de Azteken was Huitzilopochtli hun belangrijkste oorlogsgod. Hij werd vereerd voor en na veldslagen. Hij kreeg ook de eer voor zowel overwinningen als nederlagen. Offers aan Huitzilopochtli zouden de vaardigheden en kracht van de legers versterken.

De Azteekse god Huitzilopochtli was machtig en fel. Toch geloofden de Azteken dat hij alsnog verslagen kon worden. Alle goden zouden uiteindelijk hun einde kunnen vinden tegen een sterkere kracht. Maar ze vreesden dat als Huitzilopochtli zou worden verslagen, dit het einde zou betekenen van het Azteekse volk en de vijfde wereld.

Huitzilopochtli’s mythologie: verhalen van de oorlogsgod

Huitzilopochtli had een interessant verhaal te vertellen. Zijn oorsprong is duister, net als bij veel Azteekse goden in hun pantheon. Een van de verhalen vertelt dat hij geboren werd uit Coatlicue. Zij was een priesteres die op een dag de tempel aan het vegen was op Coatepec, de Slangeneberg. Ze zag een kolibriveer vallen of raakte een bal van veren aan. Hoe dan ook, door een verondersteld maagdelijke ontvangenis raakte ze zwanger van Huitzilopochtli.

Coatlicue had echter al 400 andere kinderen. De meesten waren mannelijk en vormden de zuidelijke sterren. Deze groep heette de Centzonuitznaua. Ze had ook een dochter genaamd Coyolxauhqui. Coatlicues andere kinderen hoorden over de vreemde zwangerschap van hun moeder. Ze waren woedend! Coyolxauhqui leidde haar broers naar de berg om hun moeder te straffen door haar te doden. Aangezien kolibries gereincarneerde krijgers waren, zou Coatlicue bevrucht kunnen zijn door een krijger.

Het verhaal gaat dat Coyolxauhqui en haar broers bij de berg aankwamen. Coatlicue beefde van angst, maar vanuit haar baarmoeder troostte Huitzilopochtli zijn moeder. Net toen ze op het punt stonden toe te slaan, sprong Huitzilopochtli uit de baarmoeder. Hij was volledig gekleed in zijn strijduitrusting.

Het is onduidelijk of Coatlicue werd gedood of niet. Standbeelden van haar zijn vaak zonder hoofd, aangezien dat was wat haar dochter en zonen met haar deden. Maar zij vonden hun einde. Zodra Huitzilopochtli tevoorschijn kwam, viel hij zijn broers en zussen aan. Hij onthoofdde zijn zuster en wierp haar lichaam over de rand van de berg. Hij joeg zijn andere broers op de vlucht en zij verspreidden zich over de hemel.

Daarom is Huitzilopochtli ook verbonden met de zon. Zijn zuster was de maan en zijn broers de sterren. Hij was de zon, die hen elke dag over de hemel achternazat en de maan terug onder de aarde dreef. Huitzilopochtli had kracht en voeding nodig voor deze dagelijkse reis. Dat is de reden voor zijn band met bloed en mensenoffers.

Huitzilopochtli’s andere oorsprongsverhaal

Een ander verhaal beweerde dat Huitzilopochtli de jongste van vier zonen was. Hij werd geboren uit de goden van de dualiteit: Ometeotl. Zijn andere broers waren Xipe Totec, Tezcatlipoca en Quetzalcoatl. Xipe Totec was de Gevilde God. Tezcatlipoca was de jaguargod en Quetzalcoatl was de Gevederde Slang.

In de mythe werd verteld dat Huitzilopochtli op vreemde wijze zonder vlees werd geboren. Hij had alleen botten. Terwijl zijn familie wachtte voor het begin van de wereld, wachtte hij zonder huid gedurende 600 jaar. Daarna begonnen hij en zijn broers hun werk, en ergens onderweg kreeg hij zijn huid.

Ze versloegen eerst het vrouwelijke krokodilachtige monster en scheurden haar in stukken. Haar stukken vormden de windrichtingen of de hemelen en de aarde. Vervolgens begonnen ze de eerste zon of de eerste wereld. Twee van zijn broers hadden de leiding over twee van de zonnen. Maar elke wereld werd uiteindelijk vernietigd tot ze de vijfde bereikten. Dat is de wereld die wij nu bewonen, en Tezcatlipoca heerste erover.

De Azteken geloofden dat het begin van de vijfde wereld samenviel met het begin van hun rijk. Ze noemden zichzelf het “Volk van de Zon”. Ze geloofden dat de zon voortdurend gevoed moest worden om te blijven schijnen. Als ze hem niet “voedden”, zou de wereld eindigen. Deze angst was vooral groot elke 52 jaar. Zo lang duurden de offers om de zon gevuld te houden.

Mensenoffers: hoe de Azteken de beroemde Azteekse krijger vereerden

Er waren veel offers nodig om de Azteekse oorlogsgod tevreden te stellen. Hij werd gevierd tijdens de maand Panquetzaliztli en het festival van Toxcatl. Hij werd ook vereerd tijdens oorlogstijden en elke 52 jaar wanneer de zon moest worden bijgetankt.

Voor het Azteekse volk was bloed voeding voor de goden. Aan meerdere goden werden offers gebracht om hen verzadigd en tevreden te houden. Tijdens Toxcatl werden gevangenen en slaven geofferd in de naam van Huitzilopochtli.

Tijdens bepaalde offers bootsten de rituelen na wat er met Huitzilopochtli’s zuster gebeurde bovenop Coatepec. Het waren vrouwelijke offerslachtoffers die werden onthoofd, net als Coyolxauhqui. Als Azteekse beschermgod deelde Huitzilopochtli de Templo Mayor in Tenochtitlan.

De tempel van Huitzilopochtli

De tempel van Huitzilopochtli keek naar het zuiden, terwijl de tempel van Tlaloc, de regengod, naar het noorden keek. Het is logisch dat de regengod en de god verbonden met de zon een tempel deelden. Beiden zijn noodzakelijk voor het voortbestaan van het menselijk leven. Hun machten waren gelijk, en dus deelden ze de machtige zetel van de tempel.

In zijn tempel bevonden zich heiligdommen voor menselijke en andere offers. Het heiligdom van Huitzilopochtli was rood geschilderd, als symbool voor strijd en bloed. Aan de voet van de tempel ligt een steen met het beeld van de onthoofde maangodin Coyolxauhqui. Het rituele offer van jonge vrouwen vond waarschijnlijk daar plaats. Of dat was in elk geval waar hun schedels werden neergelegd.

De plaatsing van de steen, evenals het ritueel, vertegenwoordigde Huitzilopochtli’s voortdurende strijd tegen de maan en de sterren. Elke dag versloeg hij hen. Elke dag was voor deze god een strijd om de macht, en dus moest hij voortdurend worden ververst en vernieuwd.

Volgens de legende zouden sommigen zich bij Huitzilopochtli voegen in het hiernamaals. Krijgers die in de strijd vielen en vrouwen die tijdens de bevalling stierven, zouden hem dienen. Beiden zouden na een periode van dienst transformeren en reincarneren als kolibries.

Huitzilopochtli: stichter van Tenochtitlan

De mythe vertelt dat Huitzilopochtli de stichter was van Tenochtitlan. Net als Mozes leidde deze god zijn volk van hun voorouderlijke thuisland Aztlan naar Tenochtitlan. Volgens de Aubin Codex gaf Huitzilopochtli de Azteken de opdracht hun thuis te verlaten. Hij wilde ook niet dat ze zichzelf Azteek noemden. In Aztlan waren ze overheerst door een volk genaamd Azteca Chicomoztoca.

Hij wilde dat ze zichzelf in plaats daarvan Mexica noemden. Terwijl ze op reis waren naar een nieuw thuis, liet Huitzilopochtli hen achter onder de hoede van een van zijn zusters. Haar naam was Malinalxochitl. Zij was de godin van slangen, schorpioenen en woestijninsecten.

Zij stichtte een stad, maar het volk mocht haar niet. Ze wilden dat Huitzilopochtli terugkwam. Hij bracht zijn zuster in slaap en droeg de Azteken op verder te trekken. Malinalxochitl werd wakker en was woedend dat haar broer het volk had gezegd te vertrekken. Ze wilde wraak. Ze baarde een zoon genaamd Copil. Ze vertelde hem dat hij, wanneer hij groot was, zijn oom Huitzilopochtli moest doden.

Copil deed precies dat. Toen hij volwassen was, confronteerde hij zijn oom en probeerde hem te doden om zijn moeder te wreken. Maar de beroemde Azteekse krijger was veel te sterk. Hij doodde zijn neef door zijn hart uit te rukken. Hij wierp het in het Texcocomeer. Hij vertelde de Azteken dat ze het hart van Copil moesten vinden en dat ze daar Tenochtitlan moesten bouwen.

Ze zouden weten waar het hart was zodra ze een teken zagen. Het zou een adelaar zijn die op een cactus zit en een slang eet. Daarom is Tenochtitlan gebouwd in een vallei op een eiland in het Texcocomeer. Het is ook de reden waarom de Azteken hem de adelaarsgod noemden. Dit beeld van een adelaar die een slang eet staat zelfs vandaag de dag op de Mexicaanse vlag.

Kunstwerken en de Azteekse adelaarsgod

Huitzilopochtli zag er anders uit afhankelijk van de codex waarin hij werd afgebeeld. Soms werd hij getoond als deels kolibrie met veren aan zijn linkerzijde. Hij kon ook een zwart gezicht hebben. Hij droeg een schild en de vuurslang als wapen, evenals een speer. Meestal was zijn lichaam blauw geschilderd. Hij droeg een blauwgroene kolibriehelm. Soms werd hij ook met een adelaar afgebeeld.

In zijn tempel was het standbeeld van Huitzilopochtli versierd maar ook verborgen achter een gordijn. Op die manier werd het veel heiliger en gewijder. Er was een verhaal dat het standbeeld werd vernietigd door een Spaanse soldaat maar later werd gered. Helaas kennen we de waarheid niet. Maar sommigen geloven dat het standbeeld nog steeds bestaat, verborgen in een grot.

Er zijn echter niet veel afbeeldingen van deze god. Zijn standbeelden waren vaak van hout gesneden en hebben de tand des tijds niet doorstaan.

Huitzilopochtli en het einde van de Azteken

Huitzilopochtli was de gids van de zon, de god van de oorlog en de leider naar Tenochtitlan voor de Azteken geweest. Maar de Azteken vreesden dat met het einde van Huitzilopochtli ook hun eigen einde zou komen. Ze hadden geen ongelijk. Er waren tekenen dat het einde nabij was.

Tijdens de heerschappij van Moctezuma I werd een van Huitzilopochtli’s tempels door brand verteerd. Volgens bronnen was het vuur enorm en onbeheersbaar. Ze probeerden het te blussen, maar hun pogingen maakten het alleen maar erger.

Dit vuur werd gezien als een slecht voorteken, een teken van slechte dingen die in de toekomst zouden komen. De Azteken hadden geen ongelijk. Want het was pas tijdens de heerschappij van Moctezuma II dat de Spaanse conquistadors kwamen om het Azteekse volk te overheersen. Ze verpleterden hen tot zij ophielden te bestaan.

Ook vond de eerste aanval van de Spanjaarden plaats tijdens Toxcatl, de festivaldag van Huitzilopochtli. Het leek erop dat Huitzilopochtli, de god van de oorlog, eindelijk zijn gelijke had gevonden. De rest is geschiedenis.

Conclusie

Bekijk de lijst met hoofdonderwerpen over Huitzilopochtli:

• Huitzilopochtli was de Azteekse god van de oorlog. Hij was ook de god van de zon, de mensenoffers en de Azteekse beschermgod.

• In afbeeldingen en kunstwerken draagt hij de gewaden van de oorlog. Hij draagt een slang in zijn hand als zijn vuurwapen. Hij heeft ook een speer, en zijn lichaam is blauw geschilderd.

• Hij was een van de centrale goden in het Azteekse pantheon. Hij deelde de Templo Mayor met Tlaloc, de regengod, in Tenochtitlan. De zijde van Huitzilopochtli keek naar het zuiden, en die van Tlaloc naar het noorden.

• Huitzilopochtli had veel oorsprongsverhalen. In een daarvan verdedigde hij de eer van zijn moeder, gekleed als krijger zodra hij uit de baarmoeder stapte.

• Hij versloeg zijn zuster, de maan, en zijn broers, de sterren. Zo was hij verbonden met de beweging van de zon en de dagelijkse strijd tussen dag en nacht.

• Hij werd ook beschouwd als een van de vier scheppersgoden. Hij was de jongste zoon van Ometeotl en werd zonder vlees geboren. Samen schiepen zij de aarde, het vuur en de eerste mensen.

• Later werd Huitzilopochtli beschouwd als de god van de oorlog en werd hij vereerd in tijden van strijd. Hij kreeg de eer voor zowel nederlagen als overwinningen op het slagveld.

• Aangezien hij de god van mensenoffers was, werden er veel aan hem gebracht. Hij was verantwoordelijk voor de beweging van de zon en had voeding nodig om de maan en de sterren elke dag te verslaan.

• Bloed was heilig, en het volk offerde gevangenen, slaven en anderen om deze god tevreden te stellen. Sommige offers stelden Huitzilopochtli’s overwinning op zijn zuster bovenop Coatepec voor.

• Huitzilopochtli leidde de Azteken ook van hun oorspronkelijke thuis Aztlan naar Tenochtitlan. Hij vertelde hen dat wanneer ze het teken zagen van een adelaar die een slang eet, dat de plek was waar ze hun stad moesten bouwen.

• Niet veel kunstwerken van Huitzilopochtli zijn bewaard gebleven. Veel ervan waren van hout gemaakt en zijn daarom in de loop der tijd vergaan.

• Hoewel hij machtig was, geloofden de Azteken dat hun adelaarsgod verslagen kon worden. Tijdens de heerschappij van Moctezuma I vloog een van de tempels in zijn naam in brand.

• Tijdens Toxcatl, onder de heerschappij van Moctezuma II, vielen de Spaanse conquistadors aan. Zo maakten zij een einde aan het Azteekse Rijk.

Hoewel Huitzilopochtli de god van mensenoffers was, kun je zien dat hij om zijn volk gaf. Hij bestuurde de zon elke dag en joeg de maan en de sterren weg aan het einde van elke nacht. Hij was ook deel van het begin van de wereld en hielp bij het tot stand brengen van de eerste mensen en de vijfde wereld.

Hij leidde zijn volk weg van een leven onder onderdrukking in Aztlan naar vrijheid en voorspoed in Tenochtitlan. Daar bouwden zij hun heilige en prachtige stad. Dat was waarom hij zo’n belangrijke plaats innam in het Azteekse pantheon. Het Azteekse volk wilde hem behagen en bracht het hele jaar door offers om hun wereld draaiende te houden.

Bloed was de enige manier om Huitzilopochtli te voeden en sterk en goed gevoed te houden. Hij deed zijn plicht jarenlang. Maar zoals alle verhalen gaan, moest ook dit eindigen. Met het einde van Huitzilopochtli kwam het einde van een trots en sterk volk. De strijd kan niet altijd gewonnen worden.