Huis van Koning Arthur
De genealogie van Koning Arthur en zijn familie veranderde van de ene generatie op de andere, gedurende de middeleeuwse periode. Het belangrijkste verschil tussen de ene bron en de andere is het aantal zusters en halfzusters, of het aantal neven dat Arthur had.
De spelling van namen veranderde ook, afhankelijk van taal of regio.
Hieronder staan vier verschillende stambomen van Koning Arthur (de stamboom van Vortigern/Hengist niet meegerekend).
Ik heb de stamboom van Vortigern/Hengist geplaatst bij Geoffrey’s versie van Arthurs genealogie, onder de Vroege Traditie.
Voor de Welshe versie van Arthurs genealogie, zie het Huis van Arthur en Culhwch. Ook in Wolfram von Eschenbachs meesterwerk, Parzival (ca. 1210), deelden Arthur en de helden Parzival (Perceval) en Gawan (Gawain) een gemeenschappelijke voorvader, Mazadan. Deze stamboom is daarom te vinden onder het Huis van Parzival op de genealogiepagina van de Graalheld en Graalhoeder.
Vroege Traditie
Er is een verwante stamboom van Arthur in de Welshe legendes, onder Huis van Arthur en Culhwch.
Stamboom van Koning Arthur (Geoffrey’s versie)
De stamboom van het Huis van Constantijn kwam uit drie vroege bronnen:
- Geoffrey van Monmouth (“Historia regum Britanniae”, 1137),
- Wace (“Roman de Brut”, 1155), en
- Layamon (“Brut”, ca. 1200).
Geoffrey’s Historia was geschreven in het Latijn, maar de namen die ik heb gebruikt zijn de populaire Engelse namen.
De laatste twee bronnen zijn bewerkingen van Geoffrey’s Historia; Wace schreef in het Frans en Layamon in het Engels.
Merk op dat in de vroege traditie van Arthur er geen Lancelot, Perceval of vele anderen voorkwamen die in de latere Arthurtraditie te vinden zijn.
Hier had Arthur een volle zus genaamd Anna, wat verschilde van de meeste Arthurliteratuur. Er werd hier geen Morgan le Fay genoemd. En ook waren Gawain en Mordred broers, en zij waren neven van Arthur.
Aangezien Vortigern en Hengist belangrijke rollen speelden voor Arthurs tijd, heb ik een stamboom samengesteld voor de twee protagonisten.
Huis van Vortigern en het Saksische Huis van Hengist
Deze stamboom hierboven toont de familie van Vortigern en die van de Saksische leiders. Dezelfde bronnen werden gebruikt als voor de vorige stamboom: Geoffrey, Wace en Layamon.
Latere Traditie
- Chretien de Troyes’ versie
- Wolfram von Eschenbachs versie (zie Huizen van de Graalhoeder en de Graalheld)
- Vulgaat / Post-Vulgaat versie
- Thomas Malory’s versie
Stamboom van Koning Arthur (Chretien de Troyes’ versie)
De hier getoonde stamboom van Koning Arthur kwam uit Chretien de Troyes’ vijf Arthurromans. Chretien was de eerste die Lancelot en Perceval in de legendes introduceerde. Hij was ook verantwoordelijk voor het begin van de Graallegende.
Chretien de Troyes was meer geinteresseerd in de avonturen van individuele helden, waarin Arthur slechts een ondergeschikte rol speelde, en er was geen laatste veldslag. Daarom was er geen Mordred. Van alle ridders verscheen alleen Gawain in al Chretiens romans, maar zijn rol was ondergeschikt aan de held van elke roman (bijv. Erec, Cliges, Yvain, Lancelot, Perceval), behalve in Conte du Graal. Maar zelfs in Conte du Graal verscheen Gawain pas halverwege het gedicht; Perceval figureerde grotendeels in de eerste helft.
Hier is Morgan le Fay Arthurs volle zus. Hij had nog een naamloze zus in Conte du Graal (“Verhaal van de Graal” of “Perceval”). Maar als we de Eerste Graalvoortzetting volgen, dan was haar naam ofwel Norcadet of Morgawse. Ook noemde Chretien drie broers voor Gawain, maar geen Mordred.
Nog iets dat ik moet opmerken is dat in latere literatuur Morgan le Fay de vrouw was van Koning Urien en moeder van de held Yvain. In Chretiens materiaal was er geen aanwijzing voor Morgans relatie met Urien of Yvain (vergelijk dat met de Vulgaat stamboom of Malory’s versie).
Stamboom van Koning Arthur (Vulgaat / Post-Vulgaat versie)
De belangrijkste bronnen hier kwamen uit een aantal 13e-eeuwse romans van de Vulgaat-cyclus en de Post-Vulgaat-cyclus. Merk op dat dit de herziene (uitgebreide) versie is van de eerdere stamboom van de Vulgaat.
Hij is bijna identiek aan de volgende stamboom, die het werk van Sir Thomas Malory gebruikte, genaamd Le Morte d’Arthur, 1469. Het verschil zit voornamelijk in de spelling van Arthurs neven en het aantal zusters.
Wat betreft de dochters van Igraine (Ygraine), is er enige verwarring over hun aantal, met name in de Vulgaat Merlin (ca. 1240), waar het zichzelf tegenspreekt. Er zijn twee hoofdteksten (manuscripten) die werden gebruikt om Merlin te vertalen: Micha en Sommer.
In hoofdstuk 4 noemde de Micha-tekst slechts twee halfzusters van Arthur, waarvan de jongste Morgan was. De oudste werd niet bij naam genoemd, maar traditioneel stond de vrouw van Koning Lot bekend als Morgause of Morgawse. Maar in hetzelfde hoofdstuk van de Sommer-tekst introduceerde hij een derde dochter van Igraine die de vrouw zou worden van Neutres en moeder van Galeschin.
Later, in hoofdstuk 5, nam het aantal dochters van Igraine toe tot vijf — twee van haar (naamloze) echtgenoot en drie van de Hertog van Tintagel (die later Hertog Hoel werd genoemd in hoofdstuk 9, maar andere bronnen noemden Igraines echtgenoot Gorlois). Dat betekende dat Igraine drie keer was getrouwd. De oudste (Morgause) was getrouwd met Lot en moeder van vijf zonen. De tweede trouwde met Koning Neutres van Garlot; ze werd Blasine (Elaine) genoemd in hoofdstuk 9. De derde was de vrouw van Urien en moeder van Yvain; haar naam, Brimesent, verscheen pas in hoofdstuk 19. De vierde was naamloos, en zij was de vrouw van Caradoc en moeder van Koning Aguisant van Schotland. De vijfde zat op school, en zij was hoogstwaarschijnlijk Morgan le Fay, aangezien hoofdstuk 4 vermeldde dat zij allerlei kunsten leerde in het klooster.
Nog een verwarring ontstond doordat Morgan verscheen als de vrouw van Urien en moeder van Yvain, in de Post-Vulgaat Suite du Merlin (Merlin-voortzetting). Dus Morgan verving Brimesent (hoofdstuk 19 van Vulgaat Merlin) in de Post-Vulgaat, en aldus zou de stamboom betreffende de familie van Urien en Morgan er als volgt uitzien:
Het verschilt van de vorige stamboom gebaseerd op Chretien de Troyes’ Arthurromans, die Morgawse en Morgan le Fay als Arthurs halfzusters toont.
Stamboom van Koning Arthur (Sir Thomas Malory’s versie)
Ik heb een populair Middel-Engels werk van Sir Thomas Malory gebruikt, genaamd Le Morte d’Arthur (1469), om deze stamboom op te stellen. Het is bijna identiek aan die van de Franse romans in de Vulgaat-cyclus en de Post-Vulgaat-cyclus. Het belangrijkste verschil is dat de namen van sommige neven van Arthur anders gespeld waren dan in de Franse romans, en hij had minder halfzusters (slechts drie, in dit werk).
