Bibliografie

Celtic

Teksten

De volgende boeken zijn vertalingen die ik heb gelezen. Als u geinteresseerd bent in het lezen van deze literatuur, dan zou ik deze boeken ten zeerste aanbevelen. Deze boeken zijn de belangrijkste bronnen van informatie voor Timeless Myths.

De meeste van deze boeken heb ik in de loop der jaren zelf gekocht. Enkele boeken die hier vermeld staan, heb ik geleend of in de bibliotheek gelezen.

Onbekend

Lebor Gabálá Erenn: The Taking of Ireland

vertaald en bewerkt door R. A. Stewart Macalister
Irish Texts Society
5 delen (Serie 34, 35, 39, 41, 44)

Sterk aanbevolen

De Lebor Gabálá Erenn (Boek der Veroveringen) vormt een onderdeel van de pseudo-geschiedenis van Ierland. Dit werk bestaat uit vijf delen en werd gevonden in de Staatsbibliotheek. Lebor Gabálá is bewaard gebleven in een manuscript genaamd het Book of Leinster.

Delen van de Lebor Gabálá zijn te vinden op de website Literature and Verse op http://www.ncf.carleton.ca/~bj333/verse.html.

  1. Deel 34: Cessairianen
  2. Deel 35: Partholonianen
  3. Deel 39: Nemedianen
  4. Deel 41: Fir Bolgs; Tuatha Dé Danann
  5. Deel 44: Milesianen
Lebor Gabálá Erenn: The Taking of Ireland

Onbekend

Cath Maige Tuired : the Second Battle of Mag Tuired

bewerkt door Elizabeth A. Gray
Irish Texts Society, Deel 52, 1982

Sterk aanbevolen

Het verhaal van het Boek der Veroveringen, met name de strijd tussen de Danann en de Fomorianen, bekend als de Tweede Slag van Mag Tuired (Moytura). Dit boek vond ik in de Staatsbibliotheek.

Er bestaat een elektronische tekstversie van De Tweede Slag van Mag Tured (Moytura) op de website Literature and Verse op http://www.ncf.carleton.ca/~bj333/verse.html. Deze site bevat ook diverse links naar andere Ierse literatuur, waaronder de Lebor Gabala Erren (Boek der Veroveringen) en de Achtervolging van Diarmuid en Grainne.

Onbekend

Early Irish Myths and Sagas

vertaald door Jeffrey Gantz,
Penguin Classics, 1981

Sterk aanbevolen

Een selectie van Ierse mythen (voornamelijk uit de Ulster-cyclus). Het bevat de verhalen van de Verwoesting van Da Derga’s Herberg, de Geboorte van Cú Chulainn, de Jeugddaden van Cú Chulainn, Deirdre, en vele andere.

Early Irish Myths and Sagas

Onbekend

Táin Bó Cúalnge from the Book of Leinster

Bewerkt door Cecile O’Rahilly
Dublin Institute for Advanced Studies, deel 49, 1967.

Sterk aanbevolen

Dit boek bevat de Ierse sage van de Veeroof van Cooley. Het is afkomstig uit het manuscript dat bekend staat als het Book of Leinster. Ik vond eerst een exemplaar hiervan in de Staatsbibliotheek. Een kopie hiervan is ook te vinden op de website CELT - Irish Electronic Texts: www.ucc.ie/celt/online/T301035/

The Tain

uit het Ierse epos Táin Bó Cúalnge
vertaald door Thomas Kinsella
Oxford, 1985

Sterk aanbevolen

Oorspronkelijk las ik dit boek in de Staatsbibliotheek. Het bevat het verhaal van de Táin Bó Cúalnge en andere Ulster-verhalen. Onlangs is het mij gelukt mijn eigen exemplaar te bestellen en te kopen.
Deze versie van de Tain gebruikte de manuscripten uit het Book of Dun Cow en het Yellow Book of Lecan als bronnen, wat verschilt van de versie vertaald door Cecile O’Rahilly.

The Tain

Onbekend

Fled Bricrend: The Feast of Bricriu

een vroeg werk overgeschreven uit een oud manuscript in het Book of the Dun Cow
vertaald door George Henderson
Irish Texts Society, Serie 2, 1899

Het Ierse verhaal van drie Ulster-kampioenen die strijden om het Kampioensdeel. Dit werd gevonden in de Staatsbibliotheek.

Onbekend

Oidheadh Chloinne hUisneach: The Violent Death of the Children of Uisneach

vertaald door Caoimhin Mac Giolla Leith
Irish Texts Society, Serie 56, 1993

Het verhaal van Deirdre en de zonen van Uisnech in de Ulster-cyclus. Deze versie is een van de drie verhalen uit de Drie Smarten van het Vertellen. Het is weer een boek dat ik in de Staatsbibliotheek vond. Er bestaat een afwijkende versie die ook te vinden is in P. W. Joyce’s Old Celtic Romances. Beide boeken verschillen van het verhaal in Jeffrey Gantz’ Early Irish Myths and Sagas, dat in het Oud-Iers Longes mac nUislenn heet, en in de Ancient Irish Tales van T. P. Cross en C. H. Slover.

Onbekend

Duanaire Finn: The Book of the Lay of Fionn

vertaald door Eoin Mac Neill
Irish Texts Society, 1908
3 delen (Serie 7, 28 en 43)

Essentieel voor wie geinteresseerd is in de Fenian-cyclus. Weer een reeks boeken uit de Staatsbibliotheek, maar de bibliotheek heeft alleen deel 1 en 3. Ze bevatten een aantal gedichten, maar niet in een specifieke volgorde.

Onbekend

Toruigheacht Dhiarmada agus Ghrainne

bewerkt door Nessa Ni Sheaghdha
Irish Texts Society, Serie 48, 1967

Ierse romance over Diarmait en Gráinne.

Onbekend

Fianaigecht

vertaald door Kuno Meyer
School of Celtic Studies,
Dublin Institute for Advanced Studies
2e herdruk 1993

Een verzameling van zes teksten over Finn en de Fianna.

Onbekend

Ancient Irish Tales

bewerkt door T. P. Cross en C. H. Slover
Barnes and Noble, 1969

Sterk aanbevolen

Verzameling van Ierse verhalen uit de Mythologische, Ulster-, Fenian- en Historische cycli.

Onbekend

Tales of the Elders of Ireland (Agallamh na Seanórach)

vertaald door Ann Dooley en Harry Roe
Oxford University Press, 1999

Sterk aanbevolen

Ook wel “Het Gesprek der Ouden” genoemd. Dit werk is afkomstig uit het manuscript dat bekend staat als het Book of Dean Lismore (16e eeuw). Twee bejaarde helden haalden herinneringen op aan de avonturen van Finn en zijn strijdmakkers, de Fianna.

Tales of the Elders of Ireland

Onbekend

Cath Maige Mucrama: The Battle of Mag Mucrama

bewerkt door Mairin O Daly
Irish Texts Society, Serie 50, 1975

Verhalen die deel uitmaken van de Koningscyclus, gesitueerd in de tijd van de Fenian-cyclus.

Onbekend

Old Celtic Romances

vertaald door Patrick Weston Joyce
inleiding door Dr. Juliette Wood
Wordsworth, 2000

Sterk aanbevolen

Verzameling van Keltische mythen uit Ierland en het noordwesten van Schotland. De vertaling door Joyce werd oorspronkelijk gepubliceerd in 1879. De verzameling bevat verhalen over de Kinderen van Lir, het Lot van de Kinderen van Tuireann, de Achtervolging van Diarmait en Gráinne, Oisín in Tír na nÓg, en vele andere.

Onbekend

The Voyage of Bran

vertaald door Kuno Meyer (1890)
website samengesteld door Wayne E. Hilt Jr.
http://www.as.wvu.edu/~whilt/braneng.html

Nog een vertaling gevonden in elektronisch formaat.

Onbekend

Buile Suibhne: being the adventure of Subhne Geilt

vertaald door J. G. O’Keeffe
Irish Texts Society, Deel 12, 1913

Gewoonlijk in het Engels bekend als de Razernij van Suibhne of Waanzin van Sweeny.

Onbekend

The Mabinogion

vertaald door Jeffrey Gantz
Penguin Classics, 1976

Sterk aanbevolen

Dit is mijn voornaamste bron voor de Welshe mythen. De Mabinogion (ca. 1400) bestaat uit een verzameling van 11 Welshe verhalen. De Mabinogion bevat de Vier Takken van de Mabinogi (Cyclus van Pryderi) en enkele Arthur-verhalen, waaronder Culhwch en Olwen, dat rond 1100 werd gecomponeerd. Zie Mabinogion.

The Mabinogion

The Mabinogion

vertaald door Lady Charlotte Guest
inleiding en illustraties door Alan Lee
HarperCollins Publishers, 2000

Sterk aanbevolen

Hier is een vroege Engelse vertaling door Lady Charlotte Guest. Deze versie heeft een vijfde sectie genaamd Onafhankelijke Verhalen (de andere vertaling had er slechts vier), die het verhaal van Taliesin bevat. Dit boek was geleend van mijn plaatselijke bibliotheek.

Taliesin

The Text of the Book of Taliesin

Vertaalde tekst van Welshe gedichten uit het Book of Taliesin (Llyfr Taliesin, ca. 1275). Dit is weer een boek dat ik in de Staatsbibliotheek vond. Het bevat enkele verhalen over Arthur uit de vroege Welshe tradities.

Aneirin

Y Gododdin : Britain’s oldest heroic poem

bewerkt en vertaald door A.O.H. Jarman
Llandysul, Gomer, ca. 1988

Dit is mogelijk de oudste verwijzing naar Arthur in de literatuur. Het bevat slechts een regel over Arthur, als zijnde een groot krijger.

Onbekend

The Black Book of Carmarthen

bewerkt door J. G. Evans

Vertaald uit een 13e-eeuws manuscript genaamd het Black Book of Carmarthen (Llyfr Du Caerfyrnddin, ca. 1250). Weer een boek uit de Staatsbibliotheek. Het bevat een verzameling Welshe gedichten daterend uit de 9e tot 11e eeuw na Christus, waaronder enkele gedichten over Arthur en Myrddin (Merlijn).

William F. Skene

Four Ancient Books of Wales: The Cymric Poems Attributed to the Bard

vertaald en bewerkt door William F. Skene
Edmonston & Douglas, 1968
2 delen

Sterk aanbevolen

Dit prachtige tweedelige boek werd gevonden in de Staatsbibliotheek. Helaas is het niet in goede staat, met gescheurde banden en verdroogde pagina’s. Het dreigde in mijn handen uit elkaar te vallen. Het eerste deel bevat de Engelse vertaling, terwijl het tweede deel de Welshe teksten plus aantekeningen bevat. Het bevat de volgende teksten uit deze boeken:

  • The Black Book of Carmarthen
  • The Book of Taliesin
  • The Book of Anuerin
  • Red Book of Hengest

Een flink aantal van deze teksten is online beschikbaar op Ty Feirdd: The Hall of Bards

Julius Caesar

The Conquest of Gaul

vertaald door S. A. Handford en Jane Gardner.
Penguin Classics, 1951.

Sterk aanbevolen

Julius Caesar schreef zijn memoires over zijn veldtochten in Gallië. Het bevat enkele beschrijvingen van de Keltische stammen die in Gallië en Brittannië leefden.

The Civil War

vertaald door Jane Gardner.
Penguin Classics, 1967.

Julius Caesar schreef zijn memoires over de burgeroorlog. Dit had niets van waarde over mythen of legenden, maar ik vond dat ik dit boek toch moest vermelden.

Strabo

The Geography

vertaald door Horace Leonard Jones
LacusCurtius: Strabo’s Geography

Dit elektronische tekstformaat is ontleend aan het oorspronkelijke gedrukte boek uit de Loeb Classical Library (1917-1932), waarvan er 8 delen zijn. Het zou te duur zijn om te kopen, dus het is een geluk dat ze dit op het internet beschikbaar hebben. Strabo was een Griekse geograaf (63 v.Chr.-23 n.Chr.). Het bevat niet alleen de geografie en geschiedenis van de Grieken en Romeinen, maar ook uitgebreide beschrijvingen van de Kelten die in Gallië, Spanje en Noord-Italië leefden. Het is zelfs een gids voor India.

Lucan

Pharsalia (The Civil War)

vertaald door Sir Edward Ridley, 1896
Online Medieval and Classical Library (OMCL)

Sterk aanbevolen

Dit Latijnse werk van Marcus Annaeus Lucanus (gestorven in 65 n.Chr.) ging eigenlijk over de Burgeroorlog tussen Julius Caesar en Pompejus Magnus, de twee grote Romeinse generaals in de 1e eeuw v.Chr. Opnieuw las ik dit uit de elektronische editie van OMCL, in plaats van het boek te kopen. Lucan schreef over drie Keltische goden en de bloedige offers aan deze goden. Dit is te vinden in Boek I.

William Butler Yeats

Fairy and Folk Tales of the Irish Peasantry

1888
Op Sacred Texts

Dit was het eerste uitgebreide commentaar over feeen uit de Ierse folklore.

The Celtic Twilight

1893
Op Sacred Texts

Thomas Crofton Croker

Fairy Legends and Traditions

1825
Op Sacred Texts

Lady Francesca Speranza Wilde

Ancient Legends, Mystic Charms, and Superstitions of Ireland

1887
Op Sacred Texts

Meer literatuur over Ierse folklore.

J. F. Campbell

1890
Op Sacred Texts

Wirt Sikes

British Goblins

1880
Op Sacred Texts

Deze tekst biedt uitgebreide informatie over Welshe folklore, feeenmythologie, legenden en tradities.

John Rhys

Celtic Folklore: Welsh and Manx

1900
Op Sacred Texts

Dit is het enige werk dat ik ken dat Manx-folklore bevat. Het grootste deel is Welshe folklore.

Lewis Spence

Legends and Romances of Brittany

1917
Op Sacred Texts

Dit is de beste bron die ik kon vinden over Bretonse folklore.

Elsie Masson

Folk Tales of Brittany

1929
Op Sacred Texts

Dit bevat een versie van de legende van Dahut of Ahes (maar Ahez in deze tekst) en de stad Ys.

Charles Guyot

The Legend of the City of Ys

vertaald door Deirdre Cavanagh, 1979
University of Massachusetts Press

Overige teksten

De volgende werken zijn vertalingen die ik nog niet heb gelezen, maar ik raad u aan deze een kans te geven… Nou ja, als u ze kunt vinden.

Er zijn verschillende redenen waarom ik deze werken nog niet heb gelezen.

  • Er is nog geen Engelse vertaling beschikbaar.
  • Het origineel is gefragmenteerd of beschadigd, en waarschijnlijk nog niet gepubliceerd.
  • Het is niet meer leverbaar (UITVERKOCHT).
  • Ik kon het niet betalen (alstublieft, doneer?).
  • Het was beschikbaar, maar ik wilde het niet kopen.

Als u echter Engelse vertalingen van een van deze werken mocht vinden (bij voorkeur in paperback) die betaalbaar zijn, stuur mij dan de details (titel, auteur, naam van de vertaler, ISBN, en de uitgever, enz.).

Onbekend

The Book of Leinster

Het Book of Leinster (Lebor Laighneach) is een vrij groot manuscript dat talloze verhalen uit de Keltische mythen bevat. Het Book of Leinster werd mogelijk geschreven in 1160. Ik heb de Leinster-versie van de Tain Bo Cuilagne in de Staatsbibliotheek gevonden. Ik kon dit niet vinden in een Engelse vertaling in de Staatsbibliotheek. Ik vond het bij een van de online boekhandels, maar het was te duur. Het manuscript bevat verhalen uit de Mythologische Cyclus, Ulster-cyclus en Fenian-cyclus.

Onbekend

The Book of the Dun Cow

Net als het Book of Leinster bevat het Book of the Dun Cow (Lebor na h-Uidre, laat 11e eeuw) een verzameling van talrijke verhalen uit de Ierse mythen. De Tain Bo Cuilagne was gefragmenteerd; er is een vertaling van dit werk door Thomas Kinsella. Het manuscript bevat verhalen uit de Mythologische Cyclus, Ulster-cyclus en Fenian-cyclus.

Onbekend

Yellow Book of Lecan

Het Yellow Book of Lecan (Lebor Buide Lecáin) (ca. 1390) was een ander manuscript met een grote verzameling Ierse mythen.

Onbekend

Book of Lecan

Het Book of Lecan (Leabhar Mór Mhic Fhir Bhisigh Leacain) of soms het Great Book of Lecan genoemd (ca. 1400) was een ander manuscript uit Lecan dat het Book of Rights bevat. Dit manuscript is minder interessant dan het Yellow Book of Lecan wat betreft Ierse mythe en legende.

Onbekend

Book of Ballymote

Het Book of Ballymote (Leabhar Bhaile an Mhóta) is een manuscript van ca. 1390. Het bevat verhalen over Cormac.

Onbekend

White Book of Rhydderch

Het White Book of Rhydderch (Llyr Gwyn Rhydderch) is een middeleeuws Welsh manuscript dat 10 van de elf verhalen van de Mabinogion bevat (De Droom van Rhonabwy is het enige verhaal dat ontbreekt in het manuscript.)

Onbekend

Red Book of Hergest

Het Red Book of Hergest (Llyfr Coch Hergest) is een middeleeuws Welsh manuscript dat alle elf verhalen van de Mabinogion bevat.

Referenties

De volgende boeken heb ik gelezen en gebruikt voor mijn onderzoek en als algemene referentie. Deze werken zijn woordenboeken, encyclopedieen, kritische essays of analyses over mythen, enz.

Sommige van deze boeken bieden geschiedenis en achtergrond bij de mythen en legenden.

The Celts

Nora Chadwick
Penguin, 1970

Een boek met zeer nuttige informatie over het Keltische volk, inclusief een stuk geschiedenis (en archeologie), gebruiken en religie.

Dictionary of Archaeology

bewerkt door Paul Bahn
Collins, 1992

Nuttige informatie over archeologie.

Aangemaakt:27 september 2000

Gewijzigd:8 augustus 2024