Cú Chulainn

De grootste held uit de Keltische mythen was een van de hoofdpersonages in de Ulaid-cyclus. Cú Chulainn (of Cu Chulainn) was de zoon van Deichtine en de zonnegod Lugh Lamfada. Hoewel Lugh zijn vader was, noemde hij zichzelf Cu Chulainn Mac Sualtam naar zijn stiefvader, de broer van Fergus Mac Roich. Cú Chulainn was ook de kleinzoon van de grote druïde Cathbad, en neef van de zonen van Uisnech en van Conall, die tevens zijn pleegbroer was.

Cú Chulainn werd bij zijn geboorte Sétanta (Setanta of Setante) genoemd. Zijn naam werd veranderd in Cú Chulainn toen hij nog een jongen was; hij doodde een grote waakhond die toebehoorde aan Culann, een meester-smid. De naam Cú Chulainn betekent “Hond van Culann”.

Cu Chulainn hoorde van Cathbad dat de jongeman die die dag de wapens opnam de grootste krijger van Ierland zou worden; zijn leven zou het meest roemrijk zijn, maar kort. Cu Chulainn ging onmiddellijk naar zijn koning. Hij vroeg om de wapens op te nemen als een man. Conchobar willigde dit verzoek in en gaf hem speren en een strijdwagen, maar de speren braken toen hij ze schudde, en de bodem van de wagen spleet toen hij zijn voet erop zette. Hij brak vele speren en wagens. Cu Chulainn was met geen van allen tevreden, totdat hij twee speren ontving die aan Conchobar hadden toebehoord, en de eigen strijdwagen van de koning. Zijn favoriete paarden waren Liath Macha (de Grijze van Macha) en Dubh Sainglenn (Saingliu). Zijn wagenmenner heette Laeg Mac Riangabra.

Cu Chulainn werd getraind door Fergus voordat hij in de leer ging bij Scathach, een krijgsvrouw uit het Land der Schaduwen (het eiland Skye). Van Scathach leerde hij de Zalmensprong en de gevreesde gae bolg, een dodelijke speer. Zijn zwaard heette ofwel Caladbolg of Claidheamh Soluis (Zwaard van het Licht). Hij was de minnaar van een andere krijgsvrouw genaamd Aife, bij wie hij een zoon verwekte. Jaren later zou hij zijn eigen zoon Connla in een eenzaam gevecht doden toen hij de gae bolg tegen zijn zoon gebruikte.

Cu Chulainn werd kampioen van Ierland tijdens het onthoofdingsspel bij Bricriu’s Feest. Cu Chulainn verdedigde Ulster alleenhandig tegen Medb en het leger van Connacht tijdens de veerooftocht bij Cuailnge. De oorlogsgodin Morrigan viel hem aan toen hij tijdens zijn tweegevecht met Loch haar liefde weigerde te beantwoorden. Hij vocht ook een oneerlijk tweegevecht met de kwade druïde Calatin en diens zonen, totdat een Ulster-balling genaamd Fiacha hem te hulp kwam.

Cu Chulainn gebruikte de gae bolg tegen zijn vriend Fer Diad Mac Damann. Cu Chulainn was gewond en te uitgeput om de volgende dag nog een tweegevecht aan te gaan. Medb en haar leger konden ongehinderd Ulster binnenvallen.

Tegen die tijd was de vloek die op de krijgers van Ulster rustte opgeheven.

Cu Chulainn trouwde met Emer, dochter van een stamhoofd genaamd Fogall (Forgall). Cu Chulainn woonde in Dun Murthemney met Emer. Hij had in zijn korte leven vele minnaressen. Daaronder bevonden zich Niam, de echtgenote van Conall, en Bláithíne (Blathnat), de echtgenote van Cú Roi. (Ik heb Aife niet meegerekend, omdat hij toen nog niet met Emer getrouwd was.) Emer, die op de hoogte was van de liefdesavonturen van haar man, was nooit jaloers. Pas toen Cu Chulainn Fand ontmoette, de schone echtgenote van Mananann Mac Lir, de god van de zee en de magie, werd Emer jaloers.

In het laatste jaar van zijn leven beraamde Medb een complot om Cu Chulainn te doden en zo haar nederlaag te wreken. Cu Chulainn werd waanzinnig door spoken die werden gezonden door de dochters van Calatin (heksen). Hij werd gelokt om opnieuw te strijden tegen Medbs leger. Cu Chulainn brak zijn geis toen een oude vrouw (Morrigan) hem hondenvlees te eten gaf.

Tijdens het oneerlijke gevecht werden Cu Chulainns paarden en zijn trouwe wagenmenner Laeg gedood. Cu Chulainn werd dodelijk verwond door zijn eigen speer, de gae bolg, geworpen door Lugaid Mac Cu Roi. Toen Cu Chulainn dood was, onthoofdde Lugaid de held en hakte hij zijn hand af. Conall Cernach arriveerde op het slagveld om zijn neef te redden en nam wraak door Lugaid te onthoofden.

De “Hond van Culann”, Cú Chulainn, stierf op zevenentwintigjarige leeftijd.