Procne en Philomena

Procne (Πρόκνη) en Philomena (Φιλομήλα) waren de dochters van koning Pandion I van Athene. Toen Tereus, de koning van Thracië, hun vader hielp in de oorlog tegen Labdacus, de koning van Thebe, gaf Pandion Procne aan Tereus ten huwelijk.

Aanvankelijk was het huwelijk tussen Tereus en Procne gelukkig. Zij baarde haar echtgenoot een zoon, die zij Itys noemden. De problemen in hun huwelijk begonnen toen Philomena haar zuster in Thracië bezocht. Philomena, een schone maagd, werd het voorwerp van Tereus’ gewelddadige begeerte.

Tijdens de afwezigheid van zijn vrouw verkrachtte Tereus zijn schoonzuster. Om te voorkomen dat iemand van zijn misdrijf zou vernemen, sneed hij Philomena’s tong af en wierp hij Philomena in zijn kerker. Bij Procnes terugkeer beweerde Tereus dat haar zuster was thuisgekeerd.

Er gingen verscheidene jaren voorbij en Philomena bevond zich nog steeds in zijn kerker. Gedurende die jaren weefde Philomena een gewaad voor haar zuster. Haar artistieke vaardigheid in het weven stelde haar in staat een realistische voorstelling te geven van haar beproeving, waarin duidelijk te zien was hoe Tereus haar had verkracht tijdens de afwezigheid van haar zuster, hoe hij haar tong had afgesneden en haar hulpeloos in de gevangenis had achtergelaten.

Op de een of andere manier slaagde zij erin dit gewaad aan Procne te geven. Procne was geschokt door de aangrijpende voorstelling op het gewaad en het lijden van haar zuster. Zonder dat Tereus het wist, begaf Procne zich in het geheim naar de kerker en vond haar zuster.

Na haar zuster te hebben bevrijd, begon Procne haar wraak te beramen op haar meedogenloze echtgenoot. Procne doodde haar eigen zoon Itys en diende zijn vlees op aan Tereus tijdens het avondmaal. Nadat Tereus het vlees van zijn zoon had gegeten, verscheen Procne met Philomena en deelde zij haar echtgenoot mee dat hij zijn eigen zoon had opgegeten. Ontzet trok Tereus zijn zwaard, met de bedoeling zijn vrouw en schoonzuster te doden, en achtervolgde Procne en Philomena het bos in.

Voordat hij hen inhaalde, baden de twee zusters tot de goden. Procne werd in een nachtegaal veranderd, terwijl Philomena een zwaluw werd. Tereus was gefrustreerd door hun ontsnapping en werd in een hop veranderd.

Na deze gebeurtenis werd de verhouding tussen Athene en Thracië gespannen.