Kriemhild

Kriemhild was de echtgenote van Siegfried (Sigurd) en Etzel (Atli). Kriemhild (Grimhild of Gudrun) was de mooie dochter van koning Dancrat (Guiki) van Bourgondië en Uote (Grimhild). Zij was de zuster van Gunther, Gernot en Giselher. (In de Völsunga Saga was Hogni (Hagen) haar broer, terwijl de Thiðrekssaga vermeldde dat Hogni haar halfbroer was.)

Het verhaal begon met haar visioen van haar toekomstige echtgenoot in de gedaante van een valk, maar twee adelaars (Gunther en Hagen) vernietigden haar valk.

Toen Siegfried in Worms aankwam, zag Kriemhild de jonge held slechts van een afstand. Zij werd verliefd op Siegfried. Pas na de oorlog tegen de Saksen (een jaar later) werd Kriemhild aan Siegfried voorgesteld.

Gunther stond Siegfried toe met Kriemhild te trouwen als de held hem zou helpen de hand van Brunhild te winnen. Brunhild was de strijdkoningin van Isenstein.

De tragedie was dat Siegfried in zijn dwaasheid een ring en gordel stal die aan Brunhild toebehoorden. Kriemhild liet zich meeslepen in een ruzie over voorrang, en geloofde ten onrechte dat Siegfried Brunhilds maagdelijkheid had genomen, niet haar broer. Omdat Kriemhild Brunhilds ring en gordel in haar bezit had, zou iedereen Kriemhilds bewering geloven over wie Brunhilds maagdelijkheid had genomen.

Dit leidde ertoe dat Hagen en Gunther samenzwoeren om Siegfried te vermoorden. Hagen slaagde erin Kriemhild te misleiden zodat zij Siegfrieds zwakheid onthulde. Vervolgens stootte Hagen de speer in Siegfrieds rug, terwijl de nietsvermoedende held water dronk uit de rivier.

Kriemhild was ontroostbaar over Siegfrieds dood en wist dat Hagen en haar broer Gunther verantwoordelijk waren voor de moord op haar echtgenoot. Om Kriemhild nog verder te tergen, stal Hagen haar erfenis, de Nibelungenschat. Hagen liet de schat in de Rijn zinken. Noch Gunther noch haar jongere broers deden moeite om Hagen te straffen voor Siegfrieds dood of voor de diefstal van de schat van hun zuster.

Haar familie drong erop aan dat zij zou trouwen met Etzel, een heidense koning, hoewel zij zelf christen was. Aangezien haar jongere broers haar niet steunden, besloot Kriemhild bondgenoten te zoeken buiten haar thuisland, en stemde zij in met een huwelijk met Etzel. Rudiger van Pochlarn, Etzels ambassadeur, gaf zijn belofte haar te beschermen en te wreken voor elk onrecht dat haar werd aangedaan.

Onderweg bezocht Kriemhild onder andere Rudigers vrouw en naamloze dochter. Kriemhild gaf haar gouden armbanden aan Rudigers dochter voordat zij weer op weg gingen naar Hongarije. Zij ontmoetten Etzel in Wenen, Oostenrijk, waar zij aan elkaar werden voorgesteld en later trouwden. Etzel nam zijn nieuwe vrouw mee naar Etzelnburg, Hongarije.

Kriemhild baarde een zoon genaamd Ortlieb. Maar het huwelijk was ongelukkig omdat Kriemhild nog steeds treurde om de dood van haar eerste echtgenoot. Dertien jaar na Kriemhilds huwelijk met Etzel misleidde Kriemhild haar echtgenoot door hem te vragen haar broers uit te nodigen in Hongarije.

Haar plan was om Etzels onderdanen en vazallen tegen Hagen en haar broers op te zetten. Het was Kriemhild die wraakzuchtig was, niet haar echtgenoot Etzel. Omdat zij een vrouw was, stelde het gedicht haar in een ongunstiger licht; hoewel het Hagen was die haar echtgenoot had vermoord en haar erfenis had gestolen. Kriemhild probeerde Etzels kampioenen voor haar zaak te winnen, hetzij door haar charmes hetzij door omkoping. Kriemhild bood Bloedelin (Etzels vazal) de beloofde bruid van Nuodung aan in ruil voor een huwelijk en al het land dat aan Nuodung toebehoorde. Het was Bloedelin die Dancwart (Hagens broer) tot strijd uitdaagde en daarbij het leven verloor.

Zij gebruikte zelfs haar jonge zoon Ortlieb. Kriemhild droeg haar zevenjarige zoon op Hagen in het gezicht te slaan. Hagen sloeg terug door Ortlieb met zijn zwaard te onthoofden. Dit maakte Etzel van streek, maar het beledigde iedere krijger van Etzel.

Kriemhild dwong ook Rudiger om zich bij het conflict aan te sluiten door hem aan zijn eed te herinneren om elk onrecht dat haar was aangedaan te wreken. Rudigers dood bracht Dietrichs mannen ertoe zich in de strijd te mengen, voordat Dietrich zelf Gunther en Hagen confronteerde en gevangennam.

Met Gunther en Hagen hulpeloos geketend als haar gevangenen eiste zij opnieuw de teruggave van haar schat van Hagen, maar hij weigerde uitdagend. Zij liet haar broer doden en sloeg Hagens hoofd af. Hagens dood door Kriemhilds hand maakte Etzel en Dietrich van streek. Etzel beval Hildebrand zijn vrouw te doden. Het gedicht eindigde met Kriemhilds dood door de hand van Hildebrand.

---

In de Noorse saga Thiðrekssaga stond zij bekend als Grimhild, terwijl zij in de IJslandse Edda en de Völsunga Saga Gudrun werd genoemd. De Thiðrekssaga gebruikte doorgaans de Noorse of IJslandse namen, maar volgde de Duitse traditie in plaats van de IJslandse/Noorse traditie. In de IJslandse verhalen nam Gudrun wraak op haar echtgenoot door Atli te doden voor de dood van haar broers. In zowel de Thiðrekssaga als het Nibelungenlied wenste en beraamde zij de dood van haar broers, niet die van Etzel/Attila.

In de Völsunga Saga en de twee Edda’s had Gudrun slechts drie broers: Gunnar (Gunther), Hogni (Hagen) en Guttorm (Guthorm). In de Thiðrekssaga varieerde het aantal broers van vier tot vijf.

In hoofdstuk 169 van de Thiðrekssaga had zij drie broers, Gunnar, Gernoz en Gislher, en een halfbroer Hogni. In het volgende hoofdstuk (170) had zij een extra broer, Guthorm, die nooit meer werd genoemd in de Thiðrekssaga. Ook in 169 werd haar vader Aldrian genoemd, maar in 170 heette hij Irung en haar moeder Oda.

Aangezien de Thiðrekssaga meer op het Nibelungenlied leek, wil ik andere verschillen noemen die in de IJslandse versies voorkomen. In de Völsunga Saga was zij vergevingsgezinder jegens haar broers, hoewel zij de dood van haar echtgenoot (Sigurd) hadden beraamd, dan jegens haar tweede echtgenoot Atli (Etzel) die haar broers had gedood.

Een ander verschil was waarom Sigurd met Gudrun trouwde in plaats van met Brynhild. In de IJslandse teksten was haar moeder Grimhild een heks die een toverdrank bereidde zodat Sigurd Brynhild zou vergeten. In de Thiðrekssaga daarentegen verbrak Sigurd zijn eed aan Brynhild omdat hij dacht dat Gudrun met haar broers machtige bondgenoten zou opleveren, terwijl Brynhild die niet had. Uiteraard zou Sigurd de dag betreuren dat hij met haar trouwde vanwege haar broers.