Cybele

Moedergodin. Cybele (Kybele) was een Frygische moedergodin die werd aanbeden in Griekenland en Rome. Zij werd vaak gelijkgesteld met de twee andere Griekse moedergodinnen — Rhea en Demeter (Ceres). Cybele werd zo vereerd dat zij vaak “De Moeder van Allen” of “De Grote Moeder der Goden” werd genoemd.

Cybele werd soms Dindymene of Dinymenische Moeder genoemd omdat zij op de berg Dindymus werd geboren. Zeus had op de grond geejaculeerd ergens rond de berg Dindymus, en uit de grond sprong een wezen met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen.

De goden, die dit wezen vreesden, lieten het hermafrodiete wezen bij het bereiken van de volwassenheid castreren, waardoor het schepsel een vrouwelijk wezen werd. Het schepsel werd de moedergodin genaamd Cybele, hoewel zij in Pessinus Agdistis werd genoemd, naar de berg Agdos. De goden wierpen de afgehakte fallus weg, en onmiddellijk groeide er een amandelboom op die plek.

Op een dag speelde Nana, de dochter van de riviergod Sangarius, onder de amandelboom toen een van de amandelzaden op haar schoot viel. Het zaad verdween en Nana werd zwanger. Nana baarde een zoon genaamd Attis, die zij in het wild te vondeling legde. Attis werd gered doordat de zuigeling werd gezoogd door een geit.

Attis groeide op tot een zeer knappe jongeling, op wie Cybele verliefd werd. Echter, Attis’ vader had de jongeling uitgehuwelijkt aan de dochter van de koning van Pessinus. Jaloezie dreef Cybele ertoe de koning en Attis tot waanzin te brengen, waarna zij zichzelf castreerden en stierven. Cybele had spijt van haar aandeel in Attis’ dood, dus liet zij het lichaam bewaren. Attis werd begraven in Pessinus waar een pijnboom groeide.

In een oudere legende zou Attis doorboord en gedood zijn door een wild zwijn.

De verering van Cybele werd in 204 v.Chr. naar Rome gebracht, toen een zwarte steen die heilig was voor Cybele naar Rome werd vervoerd en geplaatst in de Tempel van de Overwinning op de Palatijnse Heuvel.

Voor de Romeinen werd Attis vereerd als de god van vegetatie en vruchtbaarheid en werd hij gezien als metgezel van Cybele. Haar festival werd gevierd op 4 april.

Cybele was een echtgenote en metgezellin van Attis, een andere Frygische god, die mogelijk haar zoon was. Attis was de god van vegetatie en vruchtbaarheid. Attis castreerde zichzelf bij een pijnboom en offerde zijn geslachtsdelen aan Cybele.

Haar dienaren waren de mythische jongelingen genaamd Corybanten. Voordat haar priesters in haar tempel konden dienen, dansten de galli zichzelf in een razernij voordat zij zichzelf castreerden ter nagedachtenis aan haar metgezel Attis.

Volgens een legende paarde Cybele met een sterfelijke koning genaamd Gordius, de Frygische koning van Gordium, en werd zij de moeder van Midas, de stichter van Ancyra en de beroemde koning met de gouden aanraking.

Volgens Ovidius was het Cybele die de heldin Atalanta en haar echtgenoot Hippomenes of Melanion in leeuwen veranderde, omdat Aphrodite het pasgetrouwde paar ertoe had gebracht haar tempel te ontheiligen. Cybele spande de leeuwen voor haar gouden strijdwagen.