Amyclas en zijn zonen

Amyclas was de zoon van Lacedaemon en Sparta. Amyclas trouwde met Diomede, dochter van Lapithus en Orsinome. Amyclas werd vader van Argalus, Cynortas, Hyacinthus en Leaneira.

Volgens de overlevering stichtte Amyclas de stad Amyclae, nabij Sparta. Amyclae was mogelijk van belang tijdens de Bronstijd, maar werd in de 7e eeuw v.Chr. teruggebracht tot een dorp. Het belang van de stad lag hierin dat het het centrum was van de cultus van Hyacinthus, een lokale god. Ook werd er jaarlijks een festival gehouden om de dood van zijn zoon te gedenken.

Na zijn dood volgde Argalus Amyclas op de Spartaanse troon op.

Cynortas

Cynorta was de zoon van Amyclas en Diomede, en de broer van Argalus, Hyacinthus en Leaneira. Argalus was zijn oudste broer, zodat Argalus eerst regeerde tot zijn dood, waarna Cynortas hem opvolgde.

Cynortas had een zoon genaamd Oebalus. Het is ook mogelijk dat hij een andere zoon had genaamd Perieres, die koning van Messenië werd; echter, sommigen beweerden dat deze Perieres in werkelijkheid de zoon was van Aeolus en Enarete. Als dit het geval was, dan was de enige verbinding tussen de Aeolische Perieres en de Spartaanse Oebalus dat zij beiden trouwden met Gorgophone, dochter van Perseus, waarbij Oebalus haar tweede echtgenoot was.

Zijn regering was onopvallend, en toen Cynortas stierf, werd hij opgevolgd door zijn zoon Oebalus.

Hyacinthus

Hyacinthus (Hyacinth of ὘άκινθος) was nog beroemder dan zijn vader (Amyclas) en broers (Argalus en Cynortas), ondanks dat hij nooit geregeerd heeft. Zijn leven was in feite zeer kort.

Sommigen beweerden dat Hyacinthus eigenlijk de zoon was van Pierus, koning van Pella in Macedonië, en van de Muze Cleio. Of er kunnen twee personen met dezelfde naam zijn geweest, aangezien Apollodorus beide vermeldde.

Volgens Apollodorus migreerde de Spartaanse Hyacinthus naar Athene en kreeg drie dochters – Antheis, Aigleis en Lytaia. Zijn dochters werden geofferd toen de Atheners leden onder een plaag, veroorzaakt door het gebed van Minos aan Zeus. De offers werden gebracht omdat men dacht dat dit was wat het orakel verlangde. Maar de offers waren tevergeefs, want de Atheners bleven lijden onder de plaag, totdat Athene besefte dat zij zeven jongemannen en zeven jonge vrouwen naar Kreta moesten sturen om het monster Minotaurus te voeden dat Minos in zijn Labyrinth gevangen hield.

In een ander type mythe vertelde Apollodorus vervolgens dat Hyacinthus de zoon was van de ene ouderpaar, en later schreef hij dat hij het andere ouderpaar had, maar in elk verhaal deelden zij hetzelfde lot. Bij Euripides (in het treurspel Helen), Pausanias en Ovidius (in de Metamorphosen) was er geen twijfel dat zijn ouders Spartanen waren (dat wil zeggen zoon van Amyclas). Ovidius geeft bij verre het volledigste verslag van Hyacinthus’ dood.

Wie zijn ouders ook waren, Hyacinthus groeide uit tot een schone jongeling. Zo groot was zijn schoonheid dat een bard genaamd Thamyris verliefd op hem werd. Dit zou de eerste homoseksuele relatie tussen twee sterfelijke mannen zijn geweest. Zijn schoonheid trok echter ook de aandacht van de zonnegod Apollo.

Apollo werd verliefd op de jonge Hyacinthus en werd zijn constante metgezel, zowel bij de jacht als bij atletische oefeningen.

Op een dag besloten zij de discus te werpen. Apollo toonde zijn bekwaamheid en wierp de discus over een grote afstand. Hyacinthus ging de discus halen, maar de discus kaatste af op een rots en trof de jongen in het gezicht. (Volgens één bron was Zephyrus, god van de westenwind, ook verliefd op Hyacinthus, maar was hij jaloers op Apollo. Zephyrus veroorzaakte dat de discus Hyacinthus raakte.)

Apollo was ontzet en snelde naar de verfrommelde gestalte van zijn geliefde. Apollo was de god van de geneeskunst, maar zelfs zijn machtige kracht kon Hyacinthus niet redden. Zijn schaduw vloog naar Hades.

Uit Hyacinthus’ bloed groeiden viooltjes waar het bloed viel, die Hyacinth werden genoemd. De bloemen hadden de vorm van een lelie, maar de blaadjes waren violet van kleur. Toen Hyacinthus stierf, zonk zijn hoofd, en zo ook de bloem, wanneer de steel wordt gebroken.

Hyacinthus werd begraven in een tombe in Amyclae, een stad die zijn vader had gesticht. Apollo gelastte dat er jaarlijks een festival in Amyclae zou worden gehouden. Dit festival werd de Hyacinthia genoemd, waar atletiekwedstrijden werden gehouden. De cultus van Hyacinthus bestond waarschijnlijk historisch in pre-Dorische tijden (de Bronstijd), waarin hij als held en god werd aanbeden, maar tijdens de Archaïsche periode werd het gehouden ter ere van zowel Hyacinthus als Apollo.