Aeneas

Een Dardanische held. Hij was de zoon van Anchises en de godin Aphrodite. Hesiodus vermeldt dat Aphrodite Aeneas (Αἰνείας) baarde op de toppen van de Ida. Aeneas behoorde tot het Trojaanse koningsgeslacht van Dardanië. Hij werd op de berg Ida grootgebracht door de nimfen die daar leefden. Hij trouwde met Creüsa (Creusa), dochter van Priamus en Hecuba, en werd vader van Ascanius (Iülus). Aangezien Anchises werd getroffen door een bliksemschicht en kreupel werd, regeerde Aeneas in de plaats van zijn vader in Dardanië.

Aeneas kan een metgezel van Paris zijn geweest toen Paris naar Sparta ging. Aanvankelijk sloot Aeneas zich niet aan bij de oorlog totdat Achilles hem van de berg Ida verdreef.

Toen Aeneas zich bij de oorlog voegde, was hij na Hector de beste Trojaanse krijger. Aeneas was tevens de tweede in bevel van de Trojaanse troepen.

Diomedes verwondde Aeneas ernstig, voordat hij de onsterfelijke paarden van Aeneas stal, die oorspronkelijk toebehoorden aan Tros. Aphrodite slaagde er niet in haar zoon te redden omdat Diomedes haar verwondde en haar van het slagveld verdreef. Apollo voerde Aeneas echter weg voordat Diomedes hem kon doden.

Hoewel Poseidon gedurende de hele oorlog de Griekse troepen begunstigde, redde de zeegod niettemin Aeneas van Achilles, want het was voorspeld dat hij de Trojaanse linies zou regeren.

Aeneas was een van slechts twee Trojaanse leiders die ontsnapten aan de val van Troje; de andere was Antenor (die eveneens een Dardaniër was). Aeneas probeerde met zijn familie te ontsnappen. Hij moest zijn kreupelde vader op zijn rug dragen terwijl hij de hand van zijn zoon vasthield. Creüsa raakte gescheiden van Aeneas en werd gedood, maar volgens Pausanias werd zij gered door Aphrodite en Kybele om te voorkomen dat de Grieken haar als bijvrouw zouden meenemen.

---

Er bestaan verschillende verhalen over zijn avonturen na Troje. Het ene verhaal vertelt dat hij werd gevangengenomen door Neoptolemus en zijn slaaf werd (Kleine Ilias).

Toen Aeneas getuige was van een slang die de Trojaanse ziener Laocoön en diens zonen doodde, wist Aeneas dat Troje spoedig zou vallen, en hij deserteerde. Met zijn familie en zijn volgelingen keerde Aeneas terug naar de berg Ida (Plundering van Ilium).

Een ander verhaal vermeldt dat Aeneas over Troje regeerde nadat de Grieken waren vertrokken, zoals Poseidon in de Ilias had voorzegd.

De Epitome van Apollodorus vermeldt dat Aeneas uit de stad ontsnapte, zijn vader dragend. De Grieken lieten hem ontkomen vanwege zijn vroomheid.

De beroemdste beschrijving van Aeneas na de val van Troje is echter te vinden in het Romeinse epos dat bekend staat als de Aeneïde, geschreven door Vergilius, waarin hij zich in de buurt van het huidige Rome vestigde. Zie de Verhalen van Rome voor details over de Aeneïde.

De Aeneïde was min of meer een samenvoeging van epen uit de Griekse mythologie. Zijn reis naar Italië werd verteld als de Argonautica en de Odyssee in het eerste deel. Het tweede deel van de Aeneïde had een verhaal dat meer leek op de Ilias, tijdens de Trojaanse Oorlog.

Aeneas en zijn volgelingen probeerden een nieuw thuis te vinden. Na een lange en gevaarlijke zeereis kwamen zij aan in Italië. Aeneas besloot zich te vestigen in Latium, waar Latinus, de koning van Latium, hem verwelkomde. Latinus stond positief tegenover een huwelijk tussen Aeneas en zijn dochter Lavinia.

Door de haat van Juno (Hera), die alle Trojanen haatte sinds het Oordeel van Paris, stookte de godin onrust onder de Italianen. Juno bracht Amata, de vrouw van Latinus, ertoe Aeneas te haten en de held te verbieden met haar dochter te trouwen.

Juno zette ook andere Latijnse stammen op, waaronder Turnus, de leider van de Rutuliërs, die een vrijer van Lavinia was. De meeste Latijnse stammen verklaarden de Trojanen de oorlog en schaarden zich onder de leiding van Turnus. De Griekse held Diomedes, die zich in zuidelijk Italië had gevestigd, weigerde deel te nemen aan nog een oorlog tegen de Trojanen. Hij drong de strijdende Latijnen aan vrede te sluiten met Aeneas.

Terwijl de Trojanen hun vijanden op afstand probeerden te houden, zocht Aeneas bondgenoten in centraal Italië. De Etrusken kozen de zijde van de Trojanen. Een bejaarde koning van Pallanteum (binnen het huidige Rome) genaamd Evander bood Aeneas eveneens hulp aan. Evander zond een aantal mannen onder leiding van zijn zoon Pallas.

Veel leiders aan beide zijden vielen in de oorlog. Onder de gesneuvelden was Pallas, gedood door Turnus. Aeneas wreekte Pallas door Turnus in een een-op-eengevecht te doden. De oorlog eindigde met de dood van Turnus.

Zie de Aeneïde voor meer over de avonturen van Aeneas.

---

Na de oorlog in Italië trouwde Aeneas met Lavinia. Zij kregen waarschijnlijk een zoon genaamd Silvius. Sommigen beweerden dat Aeneas de stad Alba Longa stichtte; anderen zeiden dat het zijn zoon Ascanius was die deze stad stichtte. Zijn nazaat Romulus zou de stichter van de stad Rome worden en tevens haar eerste koning.

Volgens Dionysius van Halicarnassus viel Aeneas in de strijd tegen de Rutuliërs en werd zijn lichaam nooit teruggevonden. Maar volgens de dichter Ovidius overtuigde Venus (Aphrodite) Jupiter (Zeus) om haar zoon onsterfelijk te maken. Juno had haar vijandschap jegens de Trojanen eindelijk opgegeven en zich met Aeneas verzoend; de echtgenote van Zeus maakte geen bezwaar tegen het verzoek van haar stiefdochter. Aan het einde van zijn leven nam Venus haar zoon mee om bij haar op de Olympus te leven.