Achilles

Achilles (Άχιλλεύς) was de zoon van Peleus en de Nereïde Thetis. Ligyron was de naam die Achilles bij zijn geboorte kreeg.

Toen hij nog een zuigeling was, probeerde Thetis haar zoon onsterfelijk te maken. Eén versie vertelt dat zij Achilles insmeerde met ambrozijn en hem daarna in een vuur legde, waarbij de sterfelijke delen van zijn lichaam werden weggebrand en hij onkwetsbaar werd voor gewone wapens. Toen Peleus ontdekte dat zij hun zoon boven een vuur hield, slaakte hij een waarschuwende kreet, waardoor Achilles onkwetsbaar bleef, behalve aan zijn hielen. Geërgerd door de bemoeienis van haar echtgenoot, verliet Thetis haar man en zoon en keerde zij terug naar de zee.

Een andere versie vertelt dat Thetis hem onderdompelde in de Styx, de rivier van de Onderwereld, waarbij zij hem vasthield bij zijn voeten. Zijn hielen waren de enige kwetsbare delen van zijn lichaam, bedekt door de handen van Thetis. Dit is uiteraard de oorsprong van de uitdrukking - achilleshiel.

Achilles werd opgevoed en getraind door zijn vader en de wijze centaur Cheiron. Zijn naam werd veranderd van Ligyron in Achilles. Hij leerde jagen en vechten. Hij was zo snel dat hij elk wild dier kon inhalen.

Toen de Grieken begonnen met het verzamelen van leiders voor de oorlog in Troje, wist Thetis uit een profetie dat haar zoon twee mogelijke lotsbestemmingen had. De ene was een vreedzaam en lang leven, maar zonder roem en glorie. De andere was de meest glorierijke - hij kon een van de grootste Griekse helden worden, maar was dan gedoemd jong te sterven.

Thetis probeerde te voorkomen dat haar zoon naar Troje zou gaan door Achilles als meisje te vermommen en hem te verbergen aan het hof van Lycomedes op het eiland Scyrus. Tijdens zijn verblijf in Scyrus werd een van de dochters van de koning, Deïdaemeia (Deidaemeia), verliefd op hem en baarde zij hem een zoon genaamd Neoptolemus (Pyrrhus).

De Grieken waren door een ziener verteld dat Troje niet zou vallen zonder de hulp van Achilles. Een van de Griekse aanvoerders, Odysseus, doorzag zijn vermomming door een speer en een schild tussen de geschenken voor de dochters van de koning te plaatsen. Toen de Grieken op hun trompetten bliezen alsof het eiland werd aangevallen, greep Achilles naar de wapens, waarmee hij zijn identiteit verraadde. Eenmaal ontdekt sloot Achilles zich echter gewillig bij de Grieken aan.

In de Trojaanse Oorlog werd Achilles beschouwd als de knapste, de snelste, de sterkste en de moedigste van de Grieken die vochten in de Trojaanse Oorlog. Hij leidde de Myrmidonen met vijftig schepen uit Phthia, Alus, Alope en Trachis. Achilles droeg onsterfelijk harnas dat toebehoorde aan zijn vader, een huwelijksgeschenk van de goden. Hij was ook bewapend met een speer die door Cheiron was gemaakt van een boom op de berg Pelion. Peleus gaf zijn twee onsterfelijke paarden (Xanthus en Batus) eveneens aan zijn zoon.

Voordat hij in Troje aankwam, werd Achilles door zijn moeder gewaarschuwd Tenes niet te doden, de zoon van Apollo en koning van Tenedos. Als hij Tenes zou doden, zou de god ongetwijfeld de dood van zijn zoon wreken. Maar bij de landing op het eiland Tenedos was Achilles haar waarschuwing vergeten, wat leidde tot de dood van de koning. Achilles doodde vele Trojaanse aanvoerders (inclusief vele zonen van Priam) en hun bondgenoten. De meest opvallende was Cycnus, zoon van Poseidon, in het eerste jaar van de oorlog. In het laatste jaar van de oorlog doodde hij Hector, de Amazone Penthesileia en de Ethiopische prins Memnon, zoon van Eos en Tithonus.

Achilles raakte betrokken bij een bittere ruzie met zijn opperbevelhebber, Agamemnon, over hun bijvrouwen, wat de jonge held ertoe bracht zich terug te trekken uit de strijd. Toen Agamemnon Nestor, Odysseus en Ajax stuurde om hem te verzoeken terug te keren naar het strijdveld, maakten zijn trots en verbittering hem koppig in zijn weigering. Zijn trots kostte hem echter zijn geliefde metgezel (en minnaar?), Patroclus. Hij keerde terug naar de strijd en nam wraak op zijn vriend door de Trojaanse kampioen Hector te doden. (Zie de Ilias.)

De eigen dood van Achilles volgde snel na de dood van Memnon. Terwijl hij de terugtrekkende Trojanen naar de stadspoort achtervolgde, schoot Paris een pijl op Achilles af; de god Apollo leidde de pijl naar een van zijn hielen. Stervend wist Achilles nog één laatste Trojaan met zijn speer te doden. Er ontstond een hevig gevecht rondom zijn lichaam. Zijn neef Ajax wist zijn lichaam weg te dragen, terwijl Odysseus de Trojanen op afstand hield.

Tijdens de lijkspelen van Achilles leidde zijn harnas tot een bitter geschil tussen twee wapenbroeders - Ajax en Odysseus - waarbij beide helden beweerden de dapperste strijder na Achilles te zijn. Het harnas werd aan Odysseus toegekend, wat leidde tot de dood van Ajax. (Zie Dood van Achilles.)

Toen Odysseus Helenus gevangennam, voorspelde de Trojaanse ziener dat de zoon van Achilles moest meevechten in Troje opdat de stad zou vallen. Odysseus bracht Neoptolemus naar Troje. Odysseus gaf het harnas van Achilles aan Neoptolemus.

Er zijn nog enkele andere versies van zijn dood. In één daarvan werd Achilles verliefd op Priamus’ dochter Polyxena. De Trojanen beloofden een geheime ontmoeting met het meisje te regelen, die nacht alleen. Achilles werd in een hinderlaag gelokt en gedood door Paris en Deïphobus (Deifobus). Volgens Dares van Phrygië werd Antilochus gedood door Achilles, zodat Paris de moordenaar van Antilochus was, niet Memnon.

Odysseus ontmoette later de schaduw van Achilles in de Onderwereld, in de Odyssee. Andere versies van Apollodorus en Apollonius van Rhodos verhalen dat hij op het Witte Eiland leefde (ook bekend als de Eilanden der Gelukzaligen of de Elysische Velden), en dat hij gehuwd was met de tovenares Medea.