Agamemnon

• Agamemnon
• Iphigeneia in Aulis
• Moord op Agamemnon

Agamemnon

Volgens Homerus waren Agamemnon (Ἀγαμέμνων) en zijn broer Menelaüs (Menalaus) de zonen van Atreus en Aerope, de dochter van Catreus van Kreta. De twee zonen van Atreus stonden bekend als de Atriden.

In de Catalogus van Vrouwen en Aeschylus’ Oresteia was Atreus echter de vader van Pleisthenes. Pleisthenes trouwde met Cleolla, de dochter van Dias, en werd de vader van Agamemnon, Menelaüs en Anaxibia. Atreus was derhalve de grootvader van Agamemnon en Menelaüs. (Anaxibia trouwde met Strophius en werd de moeder van Pylades.) De afstamming van Agamemnon en zijn broer veroorzaakte verwarring onder latere schrijvers.

Apollodorus vermeldde in zijn Bibliotheek Agamemnon en Menelaüs soms als de zonen van Atreus en Aerope, maar hij noemde hen ook als de zonen van Pleisthenes en Aerope. In dit laatste geval werd Pleisthenes beschouwd als de zoon van Pelops, niet van Atreus.

---

Agamemnon werd koning van Mycenae, het machtigste koninkrijk tijdens de oorlog tegen Troje, terwijl zijn broer Menelaüs, die met Helen trouwde, koning van Sparta werd.

Agamemnon trouwde met Clytaemnestra (Κλυταιμνἠστρα), de halfzus van Helen, pas nadat hij haar eerste echtgenoot, Tantalus of Broteas, de zoon van Thyestes, en hun kind had gedood. Agamemnon rukte het kind uit Clytaemnestra’s armen en sloeg het hoofd van de zuigling in. (Dit is beslist niet de manier om een relatie met uw echtgenote te beginnen.) Dit zou verdere tragische gevolgen hebben.

Clytaemnestra baarde hem Iphigeneia, Electra, Chrysothemis en Orestes. Sommigen beweren dat Iphigeneia in werkelijkheid de dochter was van Helen en Theseus, en dat Clytaemnestra het meisje als haar eigen kind opvoedde, aangezien Helen te jong was. (Homerus kende Iphigeneia en Electra alleen onder andere namen, namelijk Iphianassa en Laodice.)

Iphigeneia in Aulis

Met het uitbreken van de Trojaanse Oorlog werd Agamemnon opperbevelhebber van het Griekse leger en voerde hij honderd schepen aan vanuit Mycenae en Korinthe naar Troje, terwijl zijn broer tachtig schepen vanuit Sparta leidde.

Alle Griekse strijdkrachten met hun vloot waren verzameld in Aulis, een kustplaats in Boeotië, maar de vloot kon niet naar Troje vertrekken omdat de godin Artemis de vloot maandenlang vasthield met sterke, ongunstige winden.

Er waren diverse redenen waarom Artemis de Griekse troepen strafte, en deze waren meestal verbonden met Agamemnon, die de godin op de een of andere manier had beledigd.

Volgens de Cypria en Apollodorus’ Bibliotheek had Agamemnon een hert gedood in het heilige woud van Artemis, waarna hij opschepte dat niet eens de godin een betere jageres was dan hij. Een andere versie stelt dat hij naliet haar te offeren toen hij de andere goden en godinnen offerde. Of het was Atreus, Agamemnons vader, die had nagelaten zijn fijnste lam aan de godin te offeren zoals hij had beloofd.

Wat de reden ook was, de Griekse vloot kon de haven niet verlaten. De Griekse ziener Calchas openbaarde dat de enige manier voor Agamemnon om zijn zonde te boeten en de godin te verzoenen, was door zijn dochter Iphigeneia te offeren.

Met zijn reputatie als opperbevelhebber op het spel, bedroeg hij zijn vrouw om hun dochter naar Aulis te brengen, om met Achilles te trouwen. Achilles was beledigd dat hij als lokaas werd gebruikt; de held zou Iphigeneia tegen de andere Grieken hebben verdedigd, ondanks grote numerieke overmacht. Het meisje echter, vol bewondering voor de jonge roekeloze held, stemde ermee in zich te laten offeren.

Voordat zij gedood zou worden, voerde Artemis Iphigeneia weg (mogelijk naar Tauris, volgens Euripides, die een tragedie schreef over Iphigeneia bij de Tauriërs) en verving de maagd door een hinde. Een gunstige wind stelde de vloot in staat uit te zeilen. Volgens het oorspronkelijke verhaal redde Artemis Iphigeneia echter niet; Iphigeneia stierf onder het offermes.

In de oorlog tegen de Trojanen was Agamemnon een bekwaam strijder, maar hij werd in vaardigheid overtroffen door vele andere Griekse aanvoerders. Agamemnon liet zich ook gemakkelijk ontmoedigen wanneer het tij van de slag tegen hem keerde.

In het laatste jaar van de oorlog kreeg hij een vreselijkConflict met Achilles over de bijvrouwen, wat resulteerde in Achilles’ terugtrekking uit de strijd. Dit veroorzaakte vele doden aan beide zijden, zowel Grieken als Trojanen, in het bijzonder Hector. (Zie de Ilias of de Trojaanse Oorlog.)

Moord op Agamemnon

Tijdens Agamemnons afwezigheid in de oorlog was Clytaemnestra erop gebrand haar echtgenoot te vernietigen. Toen Agamemnon verantwoordelijk werd voor de dood van haar tweede kind, nam zijn vrouw in het geheim Aegisthus (Aigisthos, ´Αιγςθου), Agamemnons neef, als minnaar. Samen beraamden zij een complot om haar echtgenoot te vermoorden bij zijn terugkeer uit Troje.

In tegenstelling tot de meeste Griekse aanvoerders in de oorlog keerden Agamemnons schepen snel en veilig terug naar Griekenland. Agamemnon keerde terug naar Mycenae met de Trojaanse profetes Cassandra, dochter van Priamus en Hecuba, als zijn bijvrouw en maîtresse.

In Aeschylus’ tragedie Agamemnon, toen Agamemnon het paleis betrad met Clytaemnestra om te offeren aan de goden voor zijn veilige terugkeer, besefte Cassandra dat Agamemnon, evenals zijzelf, die nacht vermoord zou worden. Toch vluchtte zij niet; zij berustte in haar lot en betrad het paleis.

Aegisthus vermoordde Agamemnon, terwijl Clytaemnestra Cassandra doodde. Volgens Pausanias had Aegisthus ook de tweelingzonen van Cassandra gedood — Teledamus en Pelops. Pausanias was echter de enige auteur die beweerde dat Agamemnon en Cassandra kinderen samen hadden.

Aegisthus zou Orestes, Agamemnons zoon bij Clytaemnestra, hebben vermoord, als Electra haar broer niet in het geheim naar hun oom in Phocis had gestuurd.