Gorlois (of Hoel)

Gorlois, of Hoel zoals hij soms genoemd wordt, was de Hertog van Tintagel in Cornwall. Hij droeg soms de titel van Hertog van Cornwall in plaats van Tintagel. Tintagel was het sterkste kasteel van de Hertog.

Sommige bronnen noemen de echtgenoot van Igraine Gorlois, zoals Geoffrey van Monmouth en vele andere auteurs. In een paar werken heette de Hertog echter Hoel, zoals in de Vulgaat Merlin (ca. 1240). Thomas Malory noemde zijn naam helemaal niet in de Morte d’Arthur (1469); Malory noemde hem slechts bij zijn titel, de Hertog van Tintagel.

Gorlois wordt algemeen beschouwd als de eerste echtgenoot van Igraine. Afhankelijk van welke teksten men leest, varieerde het aantal kinderen van de Hertog van geen tot vele kinderen, meestal uitsluitend dochters. Volgens de Vulgaat Merlin had Hoel (Gorlois) slechts twee of drie dochters, maar soms wel zo veel als vijf dochters. Arthur had dus een wisselend aantal halfzusters. De naam Morgawse werd gegeven aan de oudste, en zij werd de echtgenote van Lot en moeder van Gawain; zij was algemeen bekend onder de naam Morgawse (Morgause, Morcadet of Norcadet). De tekst van Sommer vermeldde één dochter die met Neutres van Garlot trouwde, en de derde was Morgan le Fay.

Volgens de Suite du Merlin (Post-Vulgaat roman, ca. 1250) had de Hertog drie dochters.

Volgens Le Morte d’Arthur (1469) schreef Sir Thomas Malory dat de dochters van de Hertog en Igraine Morgause, Elaine en Morgan waren.

In de Historia regum Britanniae (1137) vermeldt Geoffrey van Monmouth niet dat Gorlois eigen kinderen had.

Het was Geoffrey van Monmouth die het beroemde episode introduceerde waarin Uther Pendragon, de koning van Brittannië, verliefd werd op de echtgenote van Gorlois en hoe hij, met behulp van de tovenarij van Merlin, Igraine wist te verleiden. Gorlois was een van Uthers machtigste bondgenoten in de oorlog tegen de Saksen. Gorlois was verantwoordelijk voor Uthers overwinning op de Saksen; de Hertog bedacht de strategie en tactiek die de Saksen versloegen.

Toen Uther zijn begeerte voor Igraine niet langer kon verbergen, verliet Gorlois woedend het banket van Uther zonder de koning om toestemming te vragen. Dit leidde tot een openlijk conflict. Gorlois bracht zijn echtgenote in veiligheid in zijn sterkste kasteel, terwijl hij zelf het andere kasteel verdedigde tegen het belegerende leger van Uther.

Uther vroeg in wanhoop Merlin om hulp om zijn begeerte voor de echtgenote van Gorlois te bevredigen. Volgens twee verhalen genaamd Merlin (het oorspronkelijke versverhaal geschreven door Robert de Boron rond 1200, en de prozabewerking van Borons origineel uit circa 1240, die deel uitmaakt van de Vulgaat Cyclus) ging de tovenaar akkoord op één voorwaarde. Die voorwaarde was dat Uther moest beloven hem (Merlin) elke zoon die Igraine zou baren af te staan, opdat hij (Merlin) het kind kon opvoeden. Uther ging natuurlijk akkoord met de voorwaarde van zijn tovenaar.

Merlin gebruikte zijn magie om Uther te transformeren, zodat hij er één nacht als de echtgenoot van Igraine zou uitzien. Merlin en Ulfin, de raadsman van Uther, werden eveneens getransformeerd om op Britaelis en Jordan te lijken, de dienaar en kastelein van Gorlois. Iedereen in Tintagel dacht dat de Hertog was teruggekeerd naar het kasteel, inclusief Igraine. Terwijl Uther, vermomd als de Hertog, Igraine schond, sneuvelde Gorlois in de gevechten bij het beleg van het andere kasteel.

Toen Uther en Igraine het nieuws van de dood van Gorlois hoorden, beweerde de valse Hertog dat het slechts een gerucht was om de angsten van iedereen te sussen, voordat Uther Tintagel verliet en terugkeerde naar zijn eigen gedaante toen hij zijn leger bereikte. Uther beweerde dat hij de dood van Gorlois niet had gewild, maar niemand geloofde de oprechtheid van de koning. Na de dood van Gorlois gaf het kasteel zich over aan Uther, en hij trouwde met de inmiddels verweduwde Hertogin. Daardoor werd Igraine Koningin van Logres (Brittannië).

Arthur werd verwekt en geboren te Tintagel. Volgens Boron moest Uther de zuigeling echter aan Merlin afstaan omdat hij dit had beloofd. Merlin gaf de zoon aan Sir Antor in pleegzorg. Antor was de vader van Kay, die later zijn pleegbroer zou dienen als Arthurs seneschalk.