Oeneus

Oeneus (Oineus of Οἰνεύς) was de beroemdste koning van Calydon en Aetolië, voornamelijk omdat zijn twee zonen grote helden werden en de beroemdste everjacht tijdens zijn lange regeerperiode plaatsvond. Oeneus was tevens gastheer voor vele grote helden tijdens deze everjacht.

• Oeneus en zijn familie
• Calydonische Everjacht
• Deianeira
• Oeneus in gevangenschap

Oeneus en zijn familie

Oeneus (Οἰνεύς) was de zoon van koning Porthaon, die de zoon was van Agenor en Epicasta, en van Euryte, de kleindochter van de Aetolische riviergod Achelous. Oeneus was de broer van Agrius, Alcathous en Melas.

Oeneus had vele kinderen uit zijn twee huwelijken: eerst Althaea, later Periboea. Beide echtgenotes waren zijn nichten.

Althaea was de dochter van Thestius en Eurythemis, en de zuster van Leda en Hypermnestra. Althaea baarde hem drie zonen: Meleager (Μελέαγρος), Clymenus en Toxeus, alsmede twee dochters: Gorge en Deïaneira (Δηιάνειρα). Clymenus werd niet altijd als hun kind vermeld. Sommigen beweerden dat Meleagers werkelijke vader Ares was, de Griekse god van de oorlog. Zie de Calydonische Everjacht voor het verhaal van Meleagers geboorte, leven en dood.

Evenzo schreven enkele auteurs, waaronder Apollodorus en Hyginus, dat Deïaneira niet de dochter van Oeneus was, maar van Dionysus, de god van de wijn. Daarbij gaf Hyginus ook aan dat Dionysus de zegen van Oeneus had toen de god zijn vrouw verleidde. Oeneus wijdde zich aan diverse riten, terwijl Dionysus met Althaea sliep. Voor deze ongewone gastvrijheid beloonde Dionysus Oeneus door hem de wijnstok te schenken en de koning te leren hoe hij de wijnstok moest planten en de vruchten oogsten, die hij in het Grieks oinos noemde.

Volgens de Fabulae van Hyginus had Althaea nog een zoon bij een andere god, die met de Argonauten meevoer. Zijn naam was Ancaeus, zoon van Neptunus (Poseidon).

Er werd gezegd dat Oeneus zijn eigen zoon Toxeus had gedood omdat deze over een greppel sprong. Waarom Oeneus hem doodde is niet overgeleverd.

Deianeira

Volgens Apollodorus kon Deianeira (Δηιάνειρα) een strijdwagen besturen en beoefende zij de oorlogskunst. Geen andere auteurs vermeldden haar oorlogszuchtige bekwaamheden.

Toen Oeneus’ dochter Deianeira de huwbare leeftijd bereikte, kwamen vele vrijers om haar het hof te maken vanwege haar grote schoonheid. Onder de vrijers bevonden zich Achelous, de Aetolische riviergod, en de held Heracles. Alleen deze twee durfden te strijden om de hand van Deianeira.

Heracles worstelde met de riviergod, die de gave bezat van gedaanteverwisseling. Achelous probeerde verscheidene transformaties om Heracles te verslaan. Toen Achelous in een stier veranderde, brak Heracles zijn hoorns af. Achelous gaf zich aan Heracles over om zijn hoorns terug te krijgen.

Heracles voerde verscheidene oorlogen voor Oeneus, maar ging in ballingschap toen hij per ongeluk een schenker doodde. Hoewel hem geen moord ten laste werd gelegd, verliet hij Calydon met Deianeira en trok naar de stad Trachis.

Op hun reis probeerde de centaur genaamd Nessus echter Deianeira te verkrachten. Heracles doodde Nessus met zijn vergiftigde pijl. Voordat de centaur stierf, bedroog Nessus Deianeira om zijn besmette bloed te verzamelen, met de bewering dat het een krachtige liefdesdrank was.

Heracles en Deianeira kregen verscheidene kinderen, waaronder een zoon genaamd Hyllus.

Onwetend dat het bloed giftig was, gebruikte Deianeira de zogenaamde liefdesdrank op een van Heracles’ hemden. Toen Heracles het hemd aantrok, drong het gif in zijn lichaam binnen en veroorzaakte grote pijnen. Deianeira, die besefte wat zij had gedaan, verhing zichzelf voordat haar echtgenoot thuiskwam.

Hoewel Heracles stervende was, verliep zijn dood langzaam, dus bouwde hij een brandstapel voor zichzelf en vroeg Philoctetes of de vader van Philoctetes de brandstapel aan te steken om zijn lijden te beëindigen. Heracles’ lichaam verdween en werd naar de Olympus overgebracht om een god te worden.

Zie de pagina over Heracles voor meer details over het verhaal van Heracles en Deianeira.

Oeneus in gevangenschap

Na de dood van zijn eerste echtgenote (Althaea) en zijn zoon Meleager hertrouwde Oeneus met een andere nicht, genaamd Periboea, de dochter van Hipponous (de broer van Oeneus) en Astynome. Volgens één bron werd Periboea verleid door Hippostratus, de zoon van Amarynceus. Hipponous was woedend op zijn dochter en stuurde Periboea naar zijn broer Oeneus met het bevel haar te doden. Aangezien zijn eigen vrouw was overleden, trouwde Oeneus echter met zijn nicht.

Periboea baarde Oeneus twee zonen: Tydeus (Τυδεύς) en Olenias. Een andere schrijver echter, genaamd Peisandrus, beweerde dat Oeneus met zijn eigen dochter Gorge sliep, die de moeder van Tydeus werd.

Tydeus werd uit Calydon verbannen voor de moord op een bloedverwant. Er bestaat enige verwarring over wie Tydeus vermoordde. Volgens één bron doodde hij zijn eigen broer Olenias. Een andere schrijver beweerde dat Tydeus zijn oom Alcathous doodde, de broer van Oeneus.

Wie hij ook vermoordde, Tydeus ging naar Argos, waar hij trouwde met Deipyle, de dochter van koning Adrastus van Argos. Tydeus werd de vader van de held Diomedes.

Tydeus was een andere held die deelnam aan de oorlog van de Zeven tegen Thebe. Hij hielp Polyneices de troon in Thebe te herwinnen, maar stierf in de strijd aan zijn verwondingen. Zie Zeven tegen Thebe voor meer details over de oorlog tussen Argos en Thebe.

Tijdens Tydeus’ ballingschap maakten de zonen van Agrius gebruik van het feit dat Oeneus nu zonder erfgenaam was. De zonen van Agrius plaatsten hun eigen vader op de troon en sloten de bejaarde koning Oeneus op.

Tien jaar na de dood van Tydeus en de zeven Argische aanvoerders vochten hun zonen, waaronder Diomedes, opnieuw een oorlog tegen Thebe. De nieuwe generatie Argische leiders stond bekend als de Epigoni. De Epigoni slaagden waar hun vaders hadden gefaald. Zie Epigoni bij de Zeven tegen Thebe.

Kort na deze oorlog trok Diomedes, met de hulp van Alcmaeon, de aanvoerder van de Epigoni, naar Calydon. Diomedes doodde Agrius en al diens zonen, alvorens zijn grootvader uit de gevangenis te bevrijden.

Hoewel Oeneus zijn koninkrijk terugkreeg, leefde hij daarna niet lang meer, of hij was te oud om te regeren. Diomedes had koning van Calydon kunnen worden, maar in plaats daarvan gaf hij het koninkrijk aan zijn oom Andraimon, de schoonzoon van Oeneus en echtgenoot van Gorge (de dochter van Oeneus). Diomedes keerde terug naar Argos. Niet lang daarna werd Diomedes een der vrijers van Helena, en later vocht hij bij Troje als de aanvoerder van Argos. Voor meer details, zie Diomedes bij Helden II.