Was Arthur zoon van Pedr de echte Koning Arthur?

Theorieën over Koning Arthur willen hem graag associëren met historische figuren die daadwerkelijk de naam ‘Arthur’ droegen. Een van die figuren was Arthur zoon van Pedr. Hij was een historische figuur die leefde en vermoedelijk regeerde in Dyfed, in het zuidwesten van Wales. Er is weinig over hem bekend, maar om verschillende redenen hebben sommige onderzoekers betoogd dat hij geïdentificeerd zou moeten worden als de historische basis voor de legendarische Koning Arthur. Wat is het bewijs voor deze theorie, en is zij werkelijk geloofwaardig?

Wie was Arthur zoon van Pedr?

Er is zeer weinig bekend over deze obscure figuur, maar de meeste geleerden aanvaarden hem als historisch. Hij komt in wezen alleen voor als een naam in de genealogische registers van Dyfed, het middeleeuwse koninkrijk dat het zuidwesten van Wales omvatte.

Hij komt voor in het vroegst bewaard gebleven genealogische register uit het middeleeuwse Wales, dat zich bevindt in het Harleian MS 3859, daterend uit de tiende eeuw. In dit register wordt zijn vader ‘Petr’ genoemd en zijn zoon ‘Nougoy’. Deze figuren zijn beter bekend als respectievelijk Pedr en Nowy.

Wanneer leefde Arthur zoon van Pedr?

De genealogieën zelf geven geen data, maar sommige van de daarin genoemde personen kunnen via andere middelen betrouwbaar gedateerd worden. Zo was Pedrs grootvader een figuur genaamd Vortipor. Deze verschijnt op zijn beurt zeven generaties na ‘Maxim Wledig’, de historische Magnus Maximus uit de vierde eeuw.

Het feit dat deze Vortipor in de lijst van koningen van Dyfed zeven generaties na de vierde-eeuwse Maximus voorkomt, maakt het vrijwel zeker dat de Vortipor uit deze lijst geïdentificeerd moet worden als Vortiporius, de koning van Dyfed die door Gildas als een levende koning werd genoemd in zijn zesde-eeuwse De Excidio.

Vortiporius wordt door Gildas beschreven als al grijs wordend en de eindfase van zijn leven naderend. Het is daarom volkomen mogelijk dat zijn kleinzoon Pedr al volwassen was toen Gildas schreef. Pedrs zoon Arthur kan toen very goed ook in leven zijn geweest, al kan hij niet ouder dan een jongvolwassene zijn geweest.

Het dateren van de De Excidio

Helaas is het schrijven van Gildas’ De Excidio zelf moeilijk te dateren, aangezien de enige manier om dat te doen via latere middeleeuwse informatie over Gildas zelf en over de vijf levende koningen tot wie hij zich met enkele opmerkingen richt (waarvan Vortiporius er een was).

Een van die koningen was Maelgwn Gwynedd. De geleerde Rachel Bromwich stelde voor dat hij, in tegenstelling tot zijn sterfdatum in de Annales Cambriae, mogelijk in werkelijkheid in het laatst deel van de zesde eeuw regeerde. Deze conclusie was gebaseerd op informatie uit de Historia Brittonum, die ouder is dan de Annales Cambriae. Dit zou de De Excidio in diezelfde periode plaatsen, het late zesde-eeuwse tijdperk.

Dit wordt bevestigd door het feit dat Vortipors vader, Aircol, in de Welshe poëzie voorkomt als tijdgenoot van Cynan Garwyn, een koning die ontegenzeggelijk van midden tot laat in de zesde eeuw leefde. Daarom lijkt het dat Vortipor in de tweede helft van de zesde eeuw regeerde. Aangezien hij al een oude koning was toen Gildas schreef (hetgeen gebeurde terwijl Maelgwn Gwynedd nog in leven was), werd hij vermoedelijk ergens tussen 510 en 530 geboren.

Als we uitgaan van een gemiddelde van 20 tot 30 jaar per generatie, zou dit erop wijzen dat Arthur, de achterkleinzoon van Vortipor, ergens tussen 570 en 620 geboren zou zijn.

Bewijs dat Arthur zoon van Pedr de echte Koning Arthur was

Aangezien er zeer weinig bekend is over Arthur zoon van Pedr, wat is dan de basis voor de theorie dat hij de historische Koning Arthur geweest zou kunnen zijn?

Naam

Een voor de hand liggende basis voor het associëren van deze historische Arthur met de legendarische Koning Arthur is het feit dat zij dezelfde naam droegen.

Dit is een voordeel dat deze theorie heeft op verschillende andere, zoals de theorieën die betogen dat Koning Arthur geïdentificeerd kan worden met historische figuren die in werkelijkheid niet als ‘Arthur’ zijn overgeleverd, of met namen die slechts oppervlakkig op ‘Arthur’ lijken.

In tegenstelling tot die theorieën droeg deze historische figuur uit Dyfed precies de juiste naam om de oorsprong van de Arthuriaanse legende te kunnen zijn.

Locatie

Een ander aantrekkelijk aspect van deze theorie is de locatie waar Arthur zoon van Pedr leefde. Dyfed was, zoals eerder vermeld, het koninkrijk van Zuid-Wales. In de legenden van Koning Arthur komen veel van zijn metgezellen uit Zuid-Wales. Voorbeelden zijn Illtud, Cadoc en Bedwyr.

Bovendien plaatsen veel van de vroegste verslagen over Arthur hem in dit algemene gebied. In het Life of Saint Cadoc wordt Arthur bijvoorbeeld zowel in zijn jeugd als als koning in Zuidoost-Wales geplaatst. Het Life of Saint Illtud suggereert eveneens dat Arthurs koninklijke hof in deze algemene regio lag, aangezien Illtud direct na het verlaten van Arthur beschreven wordt als door te gaan naar het hof van Poulentus, koning van Glamorgan.

Een ander voorbeeld is Geoffrey van Monmouths Historia Regum Britanniae, geschreven rond 1137. Dit plaatst Arthurs belangrijkste hof in Caerleon, in Zuidoost-Wales.

Het vroegste verslag van Koning Arthurs carrière levert zelfs enige steun voor dit idee. Dit is de Historia Brittonum, geschreven rond 830. Hoewel de hoofdtekst Arthur actief lijkt te maken in oorlogsvoering in de Midlands en iets noordelijker, is aan het einde van dit document de Mirabilia, of de Wonders of Britain, toegevoegd. Daar treffen we Arthur aan in Midden-Wales en in Ergyng, net ten oosten van Zuidoost-Wales.

Ook het Life of Saint Padarn is het vermelden waard. In dit verslag, vermoedelijk rond 1120 geschreven, wordt beschreven hoe Arthur omging met Padarn in Ceredigion. Dit was een koninkrijk in West-Wales, net boven Dyfed.

Steun uit de Welshe traditie

Naast deze Latijnse verslagen is er ook overvloedige steun uit de Welshe traditie. Zo wordt de bovengenoemde plaatsing van Arthur in Midden-Wales uit de Mirabilia verder uitgewerkt in een Welshe tekst die bekendstaat als Culhwch and Olwen. Deze vertelt het verhaal van Arthur die deelneemt aan een everjacht. Deze jagt voert langs vrijwel heel Zuid-Wales.

Bovendien maakt ditzelfde verhaal, evenals tal van andere Welshe verwijzingen, een van Arthurs hoven tot een plaats genaamd Gelliwig in een regio genaamd Cerniw. Dit is traditioneel geïnterpreteerd als een plaats in Cornwall, maar er was ook een regio genaamd Cernyw in Zuidoost-Wales, evenals een binnen die regio overgeleverde plaats met de naam Gelliwig.

Hoe dan ook, of de relevante Gelliwig nu in Cornwall of in Zuidoost-Wales lag, beide locaties liggen direct grenzend aan het gebied van Arthur zoon van Pedr. Elke van beide locaties is daarom aannemelijk als de plaats van een van de hoven van Arthur zoon van Pedr,ervan uitgaande dat hij werkelijk een opperkoning met macht over anderen was.

Machtige dynastie

Als we het toch over Arthur zoon van Pedr als opperkoning hebben, komt dit bij een andere eis voor de historische basis van de legendarische Koning Arthur. De legendarische bronnen zijn zeer duidelijk dat Arthur machtig was en het vermogen had andere koningen te dirigeren.

In de Historia Brittonum bijvoorbeeld wordt Arthur beschreven als de koningen van Britannia in de strijd aanvoerend. Ditzelfde concept wordt herhaald in de Welshe traditie en in vrijwel alle latere Arthuriaanse bronnen. Als aanvoerder van een alliantie van koningen moet Arthur over grote macht hebben beschikt.

Hoewel we niets bijzonders weten over Arthur zoon van Pedr zelf, weten we wel dat het Harleian MS 3859 beweert dat deze dynastie afstamde van Magnus Maximus, de voormalige keizer van Britannia en een groot deel van het West-Romeinse Rijk.

Veel online bronnen beweren dat deze dynastie afstamde van Ierse kolonisten. Deze misvatting is gebaseerd op Ierse versies van het genealogische register van de koningen van Dyfed. Deze tonen dat de Ieren zich tegen het einde van de vierde eeuw inderdaad in Dyfed vestigden. Dit wordt overigens ook door de archeologie bevestigd.

Maar zelfs in deze Ierse versies komt er een punt waarop de namen plotseling overgaan in Romeinse en Romano-Britse namen, waarbij de Ierse namen volledig verdwijnen. Deze verandering begint bij de figuur genaamd Triphun (van het Latijnse ‘tribunus’), gedateerd rond 500. Volgens iedere redelijke interpretatie van het bewijs werd de Ierse dynastie rond dat jaar verdreven en vervangen door een Romano-Britse.

Afstamming van Magnus Maximus

De Britse versies van de lijst van deze koningen bevatten de Ierse namen in het geheel niet. Zij gaan eenvoudigweg terug via meer Romano-Britse namen tot zij bij Magnus Maximus uitkomen. Toch is het een historisch feit dat de Ieren gedurende een groot deel van de vijfde eeuw over Dyfed regeerden.

Het is daarom evident dat de Britse versies een werkelijke afstammingslijn moeten voorstellen, ongeacht wie er feitelijk over het land regeerde, terwijl de Ierse versies duidelijk eerder koningslijsten zijn dan echte genealogieën.

Indien dit het geval is, was Arthur zoon van Pedr naar beweerd wordt een afstammeling van Magnus Maximus. Of dit nu waar is of niet, het wijst erop dat deze dynastie vermoedelijk een hoge status had. Afstamming van een voormalig Romeins keizer zou verklaren dat Arthur macht opeiste – en die ook kreeg – onder zijn tijdgenootelijke heersers.

Dit sluit bovendien uitstekend aan bij het feit dat Arthur in sommige Welshe bronnen daadwerkelijk ‘keizer’ wordt genoemd, zoals in het vroege gedicht Geraint son of Erbin.

Vader

Nog een interessant punt is de naam van Arthurs vader. In de Arthuriaanse legenden is Arthurs vader een koning genaamd Uther (ook gespeld als ‘Uthyr’ en ‘Uthr’). Het is volkomen aannemelijk in te zien hoe dit ontwikkeld kan zijn uit ‘Pedr’, de naam van de vader van Arthur van Dyfed.

Ten eerste moet worden opgemerkt dat er verschillende voorbeelden bestaan van een beginmedeklinker (soms zelfs meer dan dat) die uit een naam verdwijnt. Dit is zichtbaar in de verschillende spellingen van Gogfran, Gadeon zoon van Eudaf, Briacat zoon van Pasgen en vele anderen.

Aangezien dit een grondig overgeleverde verbastering is, zou het niet onredelijk zijn om aan te nemen dat Pedr soms als ‘Edr’ overgeleverd kan zijn.

Een tweede observatie is het feit dat ‘d’ soms werd verwisseld voor ‘th’. Zo heeft de figuur die beter bekendstaat als Eliffer zijn naam ook overgeleverd als ‘Eleuther’ en ‘Elidir’. Dit toont de verwisseling van ‘d’ en ‘th’.

Indien dit het geval is, kan ‘Edr’ ‘Ethr’ geworden zijn. Ten slotte toont hetzelfde voorbeeld van ‘Eleuther’ en ‘Elidir’ de onstabiele aard van veel klinkers in de middeleeuwse registers, hetgeen geloofwaardigheid geeft aan het idee dat ‘Ethr’ ‘Uthr’ kan zijn geworden.

Het feit dat Arthur van Dyfed een vader had wiens naam geloofwaardig ontwikkeld kan zijn tot de naam van de vader van de legendarische Koning Arthur, ondersteunt dus het idee dat de twee Arthurs in feite dezelfde figuur waren.

Het zwaard in de steen

Ten minste één onderzoeker heeft betoogd dat Pedr ook in verband gebracht kan worden met de Arthuriaanse legende van het zwaard in de steen. Dit is de legende dat er een zwaard in een steen stak dat alleen de rechtmatige erfgenaam van Britannia eruit kon trekken. Arthur was de enige die dit kon, waarmee bleek dat hij de rechtmatige koning was.

Toevallig is de naam ‘Pedr’ de Welshe vorm van ‘Petrus’, een naam die ‘rots’ of ‘steen’ betekent. Bovendien worden zwaarden in het christendom vaak gebruikt als symbool van gezag. Deze theorie betoogt daarom dat Arthur van Dyfed figuurlijk ‘het zwaard uit de steen trok’ in die zin dat de macht om te regeren van zijn vader, Pedr, op hem werd overgedragen.

Bewijs uit Dubricius

Nog een bewijsstuk ten gunste van deze theorie is het feit dat er een verslag bestaat dat hem in verband brengt met een bisschop genaamd Dubricius. Deze Dubricius komt ook vrij prominent in de Arthuriaanse legenden voor, waarin hij de belangrijkste bisschop van Arthurs koninkrijk was tijdens het vroege deel van zijn regeerperiode.

In het Book of Llandaff, een twaalfde-eeuws document dat talloze verslagen bevat van landsubsidies van koningen aan de kerk, vinden we een verslag over Nowy de zoon van Arthur. Hij komt daar voor als ‘Noe’.

Daar zien we Noe de zoon van Arthur die een stuk land in Dyfed aan Dubricius schenkt. Het feit dat het betreffende land in Dyfed ligt (terwijl vrijwel alle andere landsubsidies in het Book of Llandaff in het zuidoosten van Wales of nog oostelijker liggen), in combinatie met de volgorde ‘Noe zoon van Arthur’, maakt het vrijwel zeker dat deze Noe inderdaad dezelfde moet zijn als Noe zoon van Arthur uit de genealogieën van Dyfed.

Het feit dat Arthur van Dyfeds zoon Nowy overgeleverd is als het schenken van land in aanwezigheid van Dubricius, ondersteunt dus het idee dat hij identiek was aan de legendarische Koning Arthur, wiens nauwe medewerker Dubricius was.

Bezwaren tegen deze theorie

Zoals we kunnen zien, heeft deze theorie enkele aantrekkelijke kanten, maar zij heeft één cruciale zwakte (naast een reeks kleinere problemen).

De chronologische onmogelijkheid

Kort gezegd is deze theorie chronologisch onmogelijk. Zoals we eerder zagen, moet Arthur zoon van Pedr tussen ongeveer 570 en 620 geboren zijn. Dit volgt uit het feit dat zijn overgrootvader, Vortipor, door Gildas als een levende koning werd genoemd in zijn zesde-eeuwse De Excidio, naast andere feiten.

Maar hoe verhoudt dit zich tot de informatie over Koning Arthur in de legenden? Helaas voor deze theorie plaatst het overweldigende gewicht van het bewijs Arthurs carrière onmiskenbaar midden in de zesde eeuw.

Bewijs uit Gildas

Zo zagen we eerder bijvoorbeeld dat de De Excidio vermoedelijk in het laatste deel van de zesde eeuw geschreven werd (gebaseerd op Bromwichs argument over de datum van Maelgwns regeerperiode, samen met het bewijs uit de Welshe poëzie dat Vortipors vader Aircol midden in de zesde eeuw actief was).

In dat document verklaarde Gildas dat de Slag bij Badon drieënveertig jaar vóór het jaar waarin hij schreef had plaatsgevonden. Dit zou de slag in ongeveer het midden van de zesde eeuw plaatsen, vermoedelijk in de eerste helft van die eeuw.

Hoewel Gildas zelf de overwinnaar van de slag niet noemde, zijn alle latere verslagen die dat wel doen het erover eens dat dit Arthur was. De Historia Brittonum en de Annales Cambriae zijn twee vroege voorbeelden. Deze laatste verschaft overigens een nog vroegere datum voor Badon.

Uitgaande van dit vroege bewijs zou Arthur zoon van Pedr dus niet eens geboren zijn geweest toen die belangrijke Arthuriaanse veldslag plaatsvond. Zijn vader Pedr was toen vermoedelijk zelfs nog niet geboren. Aangezien dit verondersteld werd Arthurs belangrijkste overwinning te zijn, weerlegt dit feit alleen al het idee dat Arthur van Dyfed de historische Koning Arthur zou kunnen zijn geweest.

Generaties na Badon

Interessant genoeg sluit het bewijs van Gildas de mogelijkheid dat Arthur zoon van Pedr bij Badon vocht zelfs uit, ongeacht de absolute datum van die veldslag. Het probleem ligt juist in het feit dat Gildas Vortiporius als een levende koning noemt.

Beschouw het feit dat Vortiporius de overgrootvader was van Arthur van Dyfed. Wanneer we dit combineren met het feit dat Gildas de Slag bij Badon drieënveertig jaar vóór het tijdstip van schrijven plaatst, levert dit een voor de hand liggend probleem op.

Zelfs als we aannemen dat Vortipor ten tijde van Gildas’ schrijven zeer oud was, zeg negentig jaar, is het simpelweg onmogelijk dat hij een achterkleinzoon had die meer dan veertig jaar eerder in de strijd actief was. Dat zijn achterkleinzoon tijdens Vortipors regeerperiode in de strijd actief was is nog net mogelijk, maar dat een dergelijke achterkleinzoon decennia vóór het einde van zijn regeerperiode veldslagen voerde is duidelijk onmogelijk.

Bewijs uit Arthurs tijdgenoten

Het bewijs uit Gildas en de Annales Cambriae is niet alles. Onafhankelijk van de kwestie van de Slag bij Badon plaatsen tal van andere Arthuriaanse gegevens Arthur duidelijk in de vroege of midden-zesde eeuw.

Cadoc

Het Life of Saint Cadoc laat Arthur bijvoorbeeld betrokken zijn bij de omstandigheden die leidden tot de geboorte van de titelgevende religieuze figuur, Cadoc. Het is algemeen aanvaard dat hij een figuur uit de vroege zesde eeuw was. Hij werd mogelijk rond 520 geboren. Uiteraard leefde Arthur zoon van Pedr veel te laat om hieraan te kunnen voldoen.

Illtud

Een ander voorbeeld komt uit het Life of Saint Illtud. Zoals we eerder zagen, wordt Illtud afgeschilderd als enige tijd door te brengen aan Arthurs hof. Dit gebeurt helemaal aan het begin van Illtuds carrière in dit document.

Illtud richtte later een belangrijke school op en vormde tal van andere belangrijke figuren, van wie er één Samson was. Deze lijkt een bijzonder nauwe metgezel van Illtud te zijn geweest. Na enige tijd samen doorgebracht te hebben vertrok Samson naar Bretagne, waar hij hielp graaf Conomor omver te werpen. Van de tijdgenoot Gregorius van Tours weten we dat deze omverwerping in 560 plaatsvond.

Volgens het Life of Saint Illtud moet Arthur dus al decennia vóór 560 als koning hebben geregeerd.

Merlin

Nog een voorbeeld is Myrddin, de semi-legendarische figuur die in de Arthuriaanse legenden tot Merlijn evolueerde. Sommigen zouden kunnen betogen dat hij de theorie rond Arthur van Dyfed juist ondersteunt, aangezien zijn leven tot in de late zesde eeuw voortduurde, wat betekent dat hij mogelijk een tijdgenoot van een jonge Arthur van Dyfed geweest kan zijn.

De vroegste bron echter die Merlijns verbintenis met Arthur beschrijft, is de Life of Merlin, geschreven door Geoffrey van Monmouth. Volgens dit verslag diende Merlijn in werkelijkheid aan Arthurs hof vlak bij het begin van diens carrière. De specifieke gebeurtenis die beschreven wordt, is dat Arthur na zijn troonsafstand door Merlijn en een medewerker genaamd Taliesin werd weggevoerd om van zijn wonden genezen te worden.

Het is na deze gebeurtenis, helemaal aan het einde van Arthurs heerschappij, dat Merlijn naar het noorden trekt en deelneemt aan de Slag bij Arderydd, een historische veldslag die rond 574 plaatsvond. Merlijn zou Arthurs dienst dus hebben verlaten rond de tijd van de geboorte van Arthur van Dyfed, zo niet lang daarvoor.

Tegenstrijdig bewijs uit het Book of Llandaff

Voorstanders van deze theorie kunnen zich echter beroepen op het bewijs uit het Book of Llandaff. Zoals we eerder zagen, maakt dit Nowy zoon van Arthur tot een tijdgenoot van Dubricius. Dubricius was echter actief in de eerste helft van de zesde eeuw. Dat zou Arthur van Dyfed duidelijk eveneens in de eerste helft van die eeuw plaatsen, of zelfs aan het einde van de vijfde eeuw.

Het spreekt voor zich dat dit volledig tegenspreekt wat de genealogische registers overleveren, die Arthur tot een achterkleinzoon maken van de door Gildas genoemde Vortipor.

De geleerde Peter Bartrum noemde die specifieke landsubsidie in het Book of Llandaff een ‘duidelijke vervalsing’. Recentere noemde de geleerde Patrick Sims-Williams het aldus:

“The grant by Nowy, king of Dyfed… is a clear forgery in support of one of Llandaf’s most preposterous claims.”

Hij suggereert later dat Nowy door de samensteller van deze vervalste landsubsidie gekozen werd omdat één bron, de Annales Cambriae, het overlijden van Dubricius in 612 plaatst (een datum die door vrijwel alle geleerden wordt verworpen als vele decennia te laat, maar die door sommige middeleeuwse kopiisten aannemelijk aanvaard kan zijn).

Een secundair onderdeel van de Arthuriaanse legenden?

Niettemin betekent het feit dat Arthur zoon van Pedr onmogelijk in de zesde eeuw kan hebben geregeerd, bij Badon kan hebben gevochten en een tijdgenoot van Arthurs metgezellen in de legenden kan zijn geweest, niet noodzakelijk dat hij niet tenminste gedeeltelijk de echte Koning Arthur kan zijn geweest.

Per slot van rekening dateren alle legenden van Koning Arthur uit eeuwen na de gebeurtenissen die zij beweren te beschrijven. Het is daarom volkomen mogelijk dat de activiteiten van latere figuren in de verhalen zijn opgenomen. We zien dit bijvoorbeeld in Geoffreys Historia Regum Britanniae, waar een episode met een zekere Gormund er in elk geval gedeeltelijk op lijkt gebaseerd te zijn op gebeurtenissen uit de negende eeuw, ondanks het feit dat het verhaal in de zesde eeuw speelt.

Indien dit het geval is, zouden verhalen over Arthur zoon van Pedr dan de weg naar de Arthuriaanse legenden gevonden kunnen hebben, waardoor hij gedeeltelijk de echte Koning Arthur werd?

Hoewel hier in theorie niets van in de weg staat, is er ook geen werkelijk, actief bewijs voor. Als dit het geval zou zijn, zouden we verwachten dat de legendarische Koning Arthur in verband wordt gebracht met personen en gebeurtenissen uit de zevende eeuw. Toch is er een opvallende afwezigheid hiervan in de legenden.

Het bewijs wijst er daarom simpelweg op dat Arthur zoon van Pedr werkelijk niets te maken had met de legenden van Koning Arthur.

Conclusie

Concluderend is de theorie dat Arthur zoon van Pedr de echte Koning Arthur was aantrekkelijk in de basale zin dat deze historische figuur in bepaalde opzichten inderdaad past bij het legendarische personage. Zo heette hij werkelijk Arthur, en regeerde hij in het zuidwesten van Wales in ongeveer de Arthuriaanse tijdperk.

Wanneer we hem echter nader bekijken, zien we dat hij niet de echte Koning Arthur kan zijn geweest. Het cruciale probleem van deze theorie is het feit dat hij te laat leefde. Het bewijs toont duidelijk aan dat hij in de late zesde eeuw of mogelijk zelfs de vroege zevende eeuw geboren werd. Dit maakt hem vele decennia te laat om de historische Arthur, de overwinnaar van Badon, te zijn. Sterker nog, ongeacht wat de absolute datum van Badon werkelijk was, toont de informatie die Gildas verschaft aan dat Arthur zoon van Pedr niet aanwezig kan zijn geweest bij die veldslag, aangezien zijn overgrootvader Vortipor toen nog meer dan vier decennia na die veldslag regeerde.

Bronnen

Bartrum, Peter, A Welsh Classical Dictionary, 1993

https://arthurianweb.wordpress.com/2019/11/20/the-sword-in-the-stone/

https://www.earlybritishkingdoms.com/bios/arthwdf.html

https://www.historyfiles.co.uk/FeaturesBritain/BritishArthurTheKing.htm