Ceyx en Alcyone
Ceyx (Κήυξ) was de zoon van Eosphorus (Lucifer in de Romeinse mythe, wat “Morgenster” betekent). Ceyx was ook de broer van Daedalion. Ceyx vertelde de held Peleus over het lot van zijn broer en Chione, de dochter van Daedalion. Ceyx was de koning van Trachis, een streek in het zuidelijke Thessalië.
Ceyx stond bekend om zijn wijsheid en gastvrijheid. Heracles verbleef als zijn gast in Trachis, evenals Peleus, de zoon van koning Aeacus van Aegina.
Heracles verliet Calydon met een nieuwe echtgenote, Deïaneira, en leefde in vriendschap met Ceyx. Heracles hielp Ceyx in de oorlog tegen de Dryopes en de Lapithen. Ceyx kon echter de kinderen van Heracles (de Heracliden) niet beschermen tegen Eurystheus, de machtige koning van Mycenae en Tiryns. Ceyx adviseerde Iolaus en de Heracliden om asiel te zoeken in Athene.
Peleus was verbannen uit Aegina wegens de moord op zijn halfbroer, Phocus. Phocus was de zoon van Aeacus en de Nereïde Psamathe, de zuster van Thetis. Ceyx was aanwezig bij de begrafenis van zijn broer toen Peleus als smeekeling aan zijn hof arriveerde.
Terwijl Peleus te gast was bij Ceyx, werden diens runderen aangevallen door een reusachtige wolf, gezonden door Psamathe. Ceyx zou samen met Peleus op de wolf hebben gejaagd, maar Ceyx’ vrouw Alcyone smeekte haar man om niet te gaan.
Het was door zijn gebed tot Thetis (de toekomstige echtgenote van Peleus) dat zij haar zuster Psamathe overtuigde Peleus te vergeven voor de moord. Psamathe veranderde de wolf in steen.
Ceyx was gehuwd met Alcyone (Ἀλκυόνη), de dochter van Aeolus en Enarete. (In het verhaal van Ovidius’ Metamorphosen werd haar vader, Aeolus van Thessalië, verward met Aeolus, de bewaker van de winden.)
Ceyx wilde van het orakel van Delphi vernemen hoe zijn broer was gestorven. In plaats van over land te reizen, waar hij vijanden zou tegenkomen, besloot hij over zee te gaan.
Alcyone had een voorgevoel over de reis van haar man en trachtte hem ervan te weerhouden per schip naar Delphi te reizen. Ceyx weigerde zijn vrouw met hem mee te nemen op de reis en beloofde binnen twee maanden terug te keren. Alcyone was ellendig en neerslachtig, wenend om de afwezigheid van haar man.
Ovidius gaf een uitvoerig verslag van hoe de storm het schip van Ceyx deed vergaan. Het schip zonk door de geweldige zee. Gedurende Ceyx’ beproeving waren zijn gedachten gericht op zijn vrouw. Ceyx kon niet veilig zwemmen voordat een laatste golf hem verpletterde en verdronk.
Elke dag en nacht bad Alcyone tot Hera voor de behouden terugkeer van haar man. Haar gebeden werden tevergeefs gemompeld. Voor het einde van de tweede maand zond Hera Morpheus naar Alcyone.
Morpheus verscheen in Alcyone’s droom, in de gedaante van haar dode man. Morpheus vertelde Alcyone hoe haar werkelijke man was verdronken. Toen zij ontwaakte, was Alcyone ontroostbaar. De goden kregen medelijden met Alcyone en veranderden haar en haar man in ijsvogels of halcyonen.
Een minder romantische versie van het lot van Ceyx en Alcyone is te vinden in het werk van Apollodorus. De goden veranderden Ceyx in een zeezwaluw en Alcyone in een ijsvogel of halcyon als teken van toorn en straf, niet uit medelijden. Ceyx en Alcyone hadden zich namelijk Zeus en Hera genoemd.
