Eurystheus

Perseus’ zoon Electryon regeerde over Mycene totdat hij waarschijnlijk per ongeluk werd gedood door zijn neef en schoonzoon Amphitryon. Sthenelus nam de troon over die eigenlijk aan Amphitryon had toebehoord. Toen de god Zeus de geboorte van zijn zoon Herakles bij Alcmene, de vrouw van Amphitryon, verwachtte, voorzag hij dat zijn zoon zowel over Mycene als over Tiryns zou heersen. Zeus pochte dat de nakomeling van Perseus die die dag geboren zou worden, over Argolis zou heersen. De godin Hera, de jaloerse echtgenote van Zeus, vertraagde de geboorte van Herakles terwijl zij ervoor zorgde dat Sthenelus’ zoon Eurystheus (Εὐρυσθεύς) eerder geboren werd. Daardoor volgde Eurystheus zijn vader op de troon op in plaats van de zoon van de god zelf.

Eurystheus was gehuwd met Antimache en was de vader van Admeta of Admete, en van vier zonen – Alexander, Eurybius, Iphimedon, Mentor en Perimedes.

Eurystheus werd als een zwakkeling geboren, omdat Hera zijn geboorte had bespoedigd, zodat hij de toekomstige koning werd in plaats van zijn neef Herakles. Eurystheus werd twee maanden te vroeg geboren. Omdat hij zwak was, werd Eurystheus een beruchte lafaard. Hij was de volledige tegenpool van zijn heldhaftige neef Herakles, die roem zou verwerven en later onsterfelijkheid.

Eurystheus regeerde over Mycene en Tiryns. Herakles moest de Twaalf Werken voor Eurystheus volbrengen om de moord op zijn eigen zonen goed te maken. Toen Herakles het Erymanthische Zwijn levend bracht, verborg Eurystheus zich in een bronzen vaas. Eurystheus beval ook dat Herakles alle toekomstige succesvolle opdrachten (met gevaarlijke dieren) buiten de stadsmuren moest tonen. Zie het vierde werk van Herakles.

Eurystheus voelde zich nooit veilig op zijn troon, zelfs niet toen Herakles hem diende in de Twaalf Werken. Later verbande Eurystheus Herakles uit Tiryns, uit angst dat de held de troon voor zichzelf zou opeisen.

Zelfs na de dood van zijn neef voelde hij zich niet veilig in zijn koninkrijk, en dus vervolgde Eurystheus de andere overlevende kinderen van Herakles. De kinderen van Herakles konden niet in Trachis blijven, omdat Ceyx te zwak was om hen te verdedigen. Iolaus, de neef van Herakles, was hun enige beschermer en bracht hen als smekelingen naar Athene.

Volgens de tragedie van Euripides was Demophon, zoon van de Atheense held Theseus, koning van Athene. Demophon stemde erin toe de Herakliden te hulp te komen, die in feite zijn neven waren, met zijn leger. Zij troffen het leger van Eurystheus bij Marathon en versloegen het. Die dag werd een mirakel waargenomen toen Iolaus zijn jeugd voor één dag terugkreeg tijdens de slag; een geschenk van Hebe, de nieuwe echtgenote van Herakles. Het was Iolaus die Eurystheus gevangen nam en de verslagen koning naar zijn grootmoeder Alcmene, de moeder van Herakles, bracht. Het was Alcmene die Eurystheus de ogen uitstak. (Zie Herakliden voor een uitgebreider verhaal over de kinderen van Herakles en hun latere nakomelingen.)

De neven van Eurystheus, Atreus en Thyestes, de zonen van Pelops, koning van Pisa, volgden hem op de troon van Mycene. Zie Huis van Atreus.